Ahmadjon Qöşnay
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Ahmadjon Qöşnay (asl familiyasi Umrzoqov; 1888, Qöqon — 1959-yil 7-noyabr, Toşkent) — özbek xalq sozandasi, qöşnay ijroçisi. ÖzME'ga köra, u 1930-yilda Mehnat Qahramoni unvoni bilan taqdirlangan, 1944-yilda esa Özbekistonda xizmat körsatgan san'at arbobi unvonini olgan. Özbekça Vikipediyaning qöşnay çolğusiga bağişlangan maqolasi uni bu soz ijroçiligidagi eng taniqli farğonalik ustozlardan biri sifatida tilga oladi. (Özbekça Vikipediyada uning vafot sanasi 11-iyul deb berilgan; bu ÖzME'dagi sana yozuvining boşqaça öqilişidan kelib çiqqan bölişi mumkin.)1
Qöşnay çolğusi
13Özbekça Vikipediyaga köra, qöşnay — özbek, tojik va boşqa Şarq xalqlarida tarqalgan, bir-biriga biriktirilgan ikki naydan iborat puflab çalinadigan tilçali çolğu. U ikki bir xil qamiş naydan yasaladi, har bir nayda barmoq teşikçalari bor, ovoz diapazoni taxminan bir yarim — ikki oktavani taşkil etadi. Çolğu ayniqsa Farğona vodiysi va Xorazm vohasida keng tarqalgan, maqom kuylarini yakka ijro etiş uçun ham qöllanadi.
Ijodiy faoliyati
13ÖzME'ga köra, Ahmadjon Qöşnay Rözimat Mehtar, Hamroqul Surnayçi va Xoliq Qöşnayçi kabi ustozlardan ta'lim olgan. U Bayot, Dugohi Husayniy, Uşşoq kabi maqom yöllarini ijro etganda Muhammad Umar, Abduqahhor Hofiz, Abdurahmon hoji, Nazirxon va Şobarot singari tanburçilarga jörnavozlik qilgan.
1917-yildan keyin Hamza Hakimzoda Niyoziy boşçiligidagi sayyor truppada işlagan va Hamzaning «Zaharli hayot», «Farğona fojiasi», «Poççam keldi», «Röziqul kal», «Qalampir hoji», «Tuhmatçilar jazosi» kabi sahna asarlariga musiqa yozgan. 1926-yildan Etnografik truppada, söng Samarqanddagi Özbek musiqa teatri (1927—1930) va Musiqa va xoreografiya institutida (1928) xizmat qilgan.
ÖzME ma'lumotiga köra, 1935-yilda sozanda Kurd, Eşvoy, Karimqulbegi, Daromadi Uşşoq, Dugohi Husayniy, Baçavotir, Mirzadavlat, Şodiyona kabi soz yöllarini ijro etib, gramplastinkalarga yozdirgan. U Muqimiy nomidagi musiqali drama va komediya teatrining taşkil etilişida qatnaşgan, Ikkinçi jahon uruşi yillarida esa Yangiyöldagi musiqali drama va komediya teatrida işlagan. Uning repertuarida 200 ga yaqin kuy bölgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Ahmadjon Qöşnay // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/2873 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAAhmadjon Qöşnay. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/2873
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/2873
Zamondoşlari
Manbalar
2 ta manba- 1Özbekça Vikipediya: Qöşnayuz.wikipedia.org
- 2ÖzME, 1-jild, 862–863-b.manbaa.uz · ÖzME, 1-jild, 862–863-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.