Ğozğon marmar koni
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Ğozğon marmar koni — Navoiy viloyatidagi, yuqori bezak (dekorativ) xususiyatlari bilan maşhur marmar qazib olinadigan kon. ÖzME'ga köra, u Navoiy şahridan taxminan 65 km şimolda, Nurota toğ tizmasining ğarbiy uçidagi Ğozğontoğ toğlarida joylaşgan. Kon yonida xuddi şu nomdagi şahar — Ğozğon bor; rusça Vikipediyaga köra, bu aholi punkti 1930-yillarda marmar koni atrofida vujudga kelgan.12
Örganiliş tarixi
13ÖzME ma'lumotiga köra, kon 1935–1975-yillar oraliğida geologik jihatdan örganilgan. Marmarni sanoat usulida qazib olişning boşlanişi 1935-yilga töğri keladi, 1970-yildan esa kondan keng sanoat miqyosida foydalanila boşlangan. Kon hududida beşta maydon razvedka qilingan.
Geologik tuzilişi
13Ğozğontoğ uzunligi 40 km, eni 1–6 km bölgan, şimoli-ğarbga yönalgan kiçik burma (antiklinal) hisoblanadi. Uning markaziy qismi Nurota batolitiga mansub granitoid jinslardan, yon tomonlari esa paleozoy erasining çökindi-metamorfik jinslaridan tarkib topgan. ÖzME'ga köra, kesimdagi qatlamlar oltita gorizontga ajratiladi, ularning umumiy qalinligi 950–1100 metr. Ulardan beşinçisi mahsuldor gorizont hisoblanadi: uning qalinligi 50–220 metr, qatlamlar 40 gradus burçak ostida yotadi.
Marmarning xususiyatlari
13Ğozğon marmari mayda donali, ziç tuzilişli bölib, asosan kalsitdan (85–90 foiz), qisman dolomit va kvars donalaridan iborat. U yaxşi silliqlanadi va oynadek yaltiroq sirt hosil qiladi, lekin nisbatan mört. ÖzME'ga köra, marmarning rangi juda xilma-xil — oq, puşti, oç sariq, yaşil, tutunsimon kul rang va töq kul rang, jami 35 dan ortiq tus mavjud; ranglar köpinça yöl-yöl bölib, notekis taqsimlangan. Bloklar tabiiy qatlamlar böylab arralanadi, çiqindisidan esa marmar uvoği, quyma toş va qum tayyorlanadi.
Işlatiliş
13Ğozğon marmari qadimdan ma'lum bölgan: ÖzME'ga köra, u Samarqand va Buxorodagi masjid va boşqa binolarni quriş hamda bezaşda qöllanilgan. 20-asrda bu marmar Moskva metropolitenining yigirmadan ortiq bekati, Ostankino teleminorasining içki qismi, Sankt-Peterburg, Kiyev, Boku va boşqa şaharlardagi binolarni bezaşda işlatilgan. Toşkentda Alişer Navoiy nomidagi katta teatrning içki va taşqi bezagida hamda 1966-yilgi zilziladan keyin qurilgan köplab inşootlarda ham Ğozğon marmaridan foydalanilgan. Özbekça Vikipediyaga köra, Ğozğon şahrida marmarga işlov beriş korxonalari va sangtaroşlik hunari keng rivojlangan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Ğozğon marmar koni // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3386 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAĞozğon marmar koni. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3386
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3386
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Газганru.wikipedia.org
- 2Özbekça Vikipediya: Ğozğonuz.wikipedia.org
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.