Rahim Oxunjonoviç Inoğomov
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Rahim Oxunjonoviç Inoğomov (1902, Toşkent — 1938-yil 5-oktabr, Toşkent) — özbek davlat va jamoat arbobi, 1920-yillarda markazning Özbekistonga nisbatan siyosatiga oçiq qarşi çiqqan milliy rahbarlardan biri. Özbekiston SSR maorif xalq komissari bölgan, keyinçalik sovet qatağonlari qurboni bölgan.
Faoliyati
1,3ÖzME'ga köra, Inoğomov 1925–1926-yillarda Özbekiston maorif xalq komissari, 1926-yilda esa Özbekiston Kommunistik partiyasi Markaziy Qömitasining matbuot bölimi mudiri lavozimida işlagan. U Samarqandda taşkil topgan «Qizil qalam» yozuvçilar jamiyatining ilk rahbari bölgan va «Milliy istiqlol» taşkilotiga a'zo bölgan.
1926-yilda çop etilgan «Özbekiston ziyolilari» risolasida Inoğomov özbek jamiyatining bolşeviklar 1917-yil oktabrda amalga oşirgan töntarişga salbiy munosabatda bölganini yozgan. Maqola va çiqişlarida u respublika partiya rahbariyatini Rossiyaning mustamlakaçilik siyosatiga qarşilik körsatmaslikda, Örta Osiyo byurosi va Örta Osiyo iqtisodiy kengaşi kabi markaziy nazorat organlarini esa zöravonlikda ayblagan.
Ta'qib qilinişi
1,3ÖzME'ga köra, partiya rahbariyati Inoğomov va uning tarafdorlarini «inoğomovçilik guruhi» tuzganlikda ayblagan. 1926-yil dekabrda va 1927-yil yanvarda partiya organlari bu masalani alohida körib çiqib, uni «millatçilik tomonga oğiş» deb qoralagan; 1926-yil dekabrda Inoğomov lavozimidan çetlatilgan. 1927-yil noyabrdagi partiya qurultoyidan söng u Qaşqadaryoning olis qişloqlaridan biriga işga jönatilgan. 1930-yil mayda gazetalarda uning nomidan «tavba» xati bosilgan.
Muhojirlikdagi turkistonlik arboblar — Zaki Validiy va Mustafo Çöqay inoğomovçilikni özbek kommunistlarining markaz vakolatli organiga qarşi jasoratli çiqişi sifatida baholagan. ÖzME'ga köra, Mustafo Çöqay Inoğomovni Parijda naşr etiladigan «Yoş Turkiston» jurnalida hamkorlik qilişga taklif etgan.
1930-yillarning örtalarida Inoğomov Moskvada yaşab, elektr zavodida va Butunittifoq Markaziy Ijroiya Qömitasida tarjimon bölib işlagan. 1937-yil 25-avgustda Qrimdagi Aluşta şahrida davolanayotgan paytida hibsga olingan va 1938-yil 5-oktabrda Toşkentda otib öldirilgan.
Adabiyotlarda
1,3Inoğomovning faoliyati va taqdiri mustaqillik yillarida qayta örganila boşlangan. ÖzME'ga köra, u haqidagi ma'lumotlar «Özbekistonning yangi tarixi» töplamining sovet mustamlakaçiligi davriga bağişlangan ikkinçi kitobida (2000) va «Özbekiston tarixi (1917–1991)» naşrida (2001) yoritilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Rahim Oxunjonoviç Inoğomov // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3723 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APARahim Oxunjonoviç Inoğomov. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3723
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3723
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1ÖzME, 4-jild, 203–204-b.manbaa.uz · ÖzME, 4-jild, 203–204-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.