Qörğontepa tumani
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Qörğontepa tumani — Özbekistonning Andijon viloyatidagi ma'muriy tuman. Viloyatning şimoli-şarqida, Farğona va Olay tizmalari etaklarida joylaşgan. Ma'muriy markazi — Qörğontepa şahri. Rusça Vikipediyaga köra, bu Özbekistonning eng şarqiy tumani hisoblanadi.12
Tarixi
13ÖzME va inglizça Vikipediyaga köra, tuman 1926-yil 29-sentabrda taşkil etilgan. Rusça Vikipediyaga köra, dastlab uning markazi Qorasuv qişloği bölgan, 1932-yilda tuman Voroşilov tumani deb qayta nomlangan, 1938-yilda Farğona viloyatiga, 1941-yilda esa yangi tuzilgan Andijon viloyatiga kiritilgan. 1953-yilda Voroşilov tumanidan Qörğontepa tumani alohida ajratib çiqarilgan.
Joylaşuvi va tabiati
13ÖzME'ga köra, tuman şimoli-ğarbda Jalolquduq, janubi-ğarbda Xöjaobod tumanlari bilan, şarq, janubi-şarq va şimolda esa Qirğiziston bilan çegaradoş. Maydoni taxminan 480 km².
Yer yuzasi şarqdan ğarbga tomon pasayib boradigan toğ oldi qiya tekisligidan iborat: balandlik şarqda 1000 m gaça, ğarbda 500 m atrofida. Hududda Toşohur va Suzoq adirlari, şimolda Maylisoy adirlari bor. Iqlimi kontinental, yozi issiq, qişi nisbatan sovuq. ÖzME'ga köra, yanvarning örtaça harorati –2...–3°, iyulniki 26° atrofida, yiliga 250–400 mm yoğin tuşadi, vegetatsiya davri 220 kun davom etadi. Tuman hududidan Qoradaryo, Şahrixonsoy, Qorağunon ariği va Savay kanali oqib ötadi. Tuproqlari ötloqi va ötloqi-böz tuproqlar. Adirlarda böri, tulki, turli sudraluvçi va kemiruvçilar yaşaydi.
Aholisi va ma'muriy bölinişi
13ÖzME 2005-yil uçun aholini 160,4 ming kişi deb körsatgan, uning 57,5 mingi şaharlarda yaşagan; aholi ziçligi 1 km² ga 334 kişi bölgan. Inglizça Vikipediyaga köra, 2022-yilda tumanda 222,1 ming kişi istiqomat qilgan. Aholining asosiy qismi özbeklar, şuningdek, qirğiz, tojik, rus, tatar va qozoqlar ham yaşaydi; rusça Vikipediyaga köra, ayrim qişloqlar aholisining köpçiligini qirğizlar taşkil etadi.
Tuman tarkibida ikki şahar — Qörğontepa va Qorasuv bor. Inglizça Vikipediyaga köra, Sultonobod şaharçasi hamda Çimyon, Dardoq, Qörğontepa, Savay va Sultonobod qişloq fuqarolar yiğinlari ham tumanga qaraydi.
Xöjaligi
13Qişloq xöjaligining yetakçi tarmoqlari — paxtaçilik va ğallaçilik; sabzavotçilik, kartoşkaçilik, boğdorçilik va tokçilik ham rivojlangan. ÖzME'ga köra, 2005-yilda tumanda 282 dehqon va fermer xöjaligi işlagan, jamoa va şaxsiy xöjaliklarda 42 mingdan ortiq qoramol, 55 mingga yaqin qöy va eçki boqilgan. Sanoatda paxta tozalaş va ğişt zavodlari, non kombinati, tikuvçilik va töqimaçilik korxonalari, qöşma korxonalar faoliyat yuritgan.
Ijtimoiy soha
13ÖzME'ga köra, tumanda 55 umumta'lim maktabi (36,5 ming öquvçi), 4 kasb-hunar kolleji, bolalar musiqa va sport maktablari, mehribonlik uyi, markaziy kutubxona va uning 36 tarmoği, ölkaşunoslik muzeyi, madaniyat uylari va istirohat boğlari bölgan. Aholiga 6 kasalxona, poliklinika, tuğruqxona va qişloq vraçlik punktlari xizmat körsatgan. Tuman hududidan temir yöl ötadi, markazdan Toşkent, Andijon va boşqa şaharlarga avtobuslar qatnaydi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Qörğontepa tumani // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3736 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAQörğontepa tumani. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3736
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3736
Manbalar
3 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Кургантепинский районru.wikipedia.org
- 2Inglizça Vikipediya: Qörğontepa Districten.wikipedia.org
- 3ÖzME, 11-jild, 442–443-b.manbaa.uz · ÖzME, 11-jild, 442–443-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.