Qöşköpir tumani
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Qöşköpir tumani — Özbekistonning Xorazm viloyatidagi ma'muriy birlik. Markazi — Qöşköpir şaharçasi. ÖzME'ga köra, tuman 1936-yil 17-aprelda taşkil etilgan, 1962-yil 14-dekabrda Xiva tumaniga qöşilgan va 1966-yil 9-yanvarda qayta tiklangan. Rusça Vikipediyada esa tumanning tugatiliş va qayta tiklaniş yillari sifatida 1963 va 1967-yillar körsatilgan.1
Çegaralari va ma'muriy tuzilişi
13ÖzME'ga köra, tuman şimolda Şovot, şimoli-şarq va şarqda Urganç, janubda Xiva tumanlari bilan, ğarbda esa Turkmaniston bilan çegaradoş. Maydoni taxminan 540 km². 2005-yildagi ma'lumotlarga köra, tumanda bitta şaharça va 12 ta qişloq fuqarolari yiğini bölgan: Kenagas, Oqdarband, Xonobod, Xosiyon, Şixmaşhad, Yangilik, Özbekyop, Örtayop, Qatağon, Ğozovot, Hadra va Hayrobod. Rusça Vikipediyaga köra, 2011-yil boşida tuman tarkibida 6 ta şaharça, jumladan Qöşköpir va Şixmaşhad, hamda 11 ta qişloq fuqarolari yiğini bölgan.
Tabiati
13Tuman hududi asosan tekislikdan iborat, iqlimi keskin kontinental. ÖzME'ga köra, yanvarning örtaça harorati −5°, eng past harorat −32° gaça tuşadi; iyulning örtaça harorati esa 33°, eng yuqori harorat 42°. Ösuv davri 192 kun davom etadi. Yillik yoğin juda kam — 50—100 mm. Hududni Kattaköl, Dovdon va Dovudköl magistral kollektorlari kesib ötadi; ular va ularga tutaşgan zovurlar yer osti suvlarini çiqarib turadi. Tuproği asosan ötloq tuproq. Yovvoyi ösimliklardan jiyda, turanğil va yulğun, hayvonlardan çiyaböri va quyon uçraydi.
Aholisi
13ÖzME'ga köra, 2005-yilda tuman aholisi 128,7 ming kişi bölib, ulardan 16,9 mingi şaharçada, 111,8 mingi qişloqlarda yaşagan; aholi ziçligi 1 km² ga 239 kişini taşkil etgan. Aholining asosiy qismi özbeklar, şuningdek turkman, eroniy, rus, tatar, koreys va boşqa millat vakillari ham istiqomat qiladi. Rusça Vikipediyaga köra, 2021-yilda aholi soni 173 700 kişiga yetgan.
Xöjaligi
13Tuman qişloq xöjaligi asosan paxtaçilik va ğallaçilikka ixtisoslaşgan; çorvaçilik, pillaçilik, bağdorçilik, asalariçilik va baliqçilik ham rivojlangan. ÖzME'ga köra, 2005-yilda jami 27,7 ming gektar ekin maydonining 13,3 ming gektariga paxta, 5,3 ming gektariga ğalla, qolganiga kartoşka, sabzavot, poliz va yem-xaşak ekinlari ekilgan. Şu yili xöjaliklarda 54,5 ming qoramol, 55,1 ming qöy va eçki, 163 ming parranda bölgan. Sanoat korxonalaridan paxta tozalaş va silikat ğişt zavodlari, tikuvçilik va gilamçilik sexlari faoliyat yuritgan.
Ijtimoiy soha va madaniyati
13ÖzME'ga köra, 2005-yilda tumanda 55 ta umumiy ta'lim maktabi, bolalar musiqa va sport maktablari, kasb-hunar kollejlari, markaziy kutubxona va uning 35 ta bölimi, madaniyat uylari, 430 örinli markaziy kasalxona bölgan. Tuman markazidan Xiva, Urganç va boşqa şaharlarga avtobus va yönalişli taksilar qatnaydi. Me'moriy yodgorliklardan 14—18-asrlarga oid Imorat bobo majmuasi saqlanib qolgan. 1941-yildan tumanda «Hayot közgusi» gazetasi naşr etiladi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Qöşköpir tumani // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3854 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAQöşköpir tumani. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3854
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3854
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Кошкупырский районru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 11-jild, 458–459-b.manbaa.uz · ÖzME, 11-jild, 458–459-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.