Obid Akramxöjayev
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Obid Murodoviç Akramxöjayev (1920-yil 12-oktabr, Toşkent — 1996-yil 15-sentabr, Toşkent) — özbek geolog olimi, neft va gaz konlari geologiyasi böyiça mutaxassis. ÖzME'ga köra, u 1966-yilda Özbekiston Fanlar akademiyasining akademigi bölgan, 1959-yilda geologiya-mineralogiya fanlari doktori ilmiy darajasini olgan, professor, Özbekiston va Qoraqalpoğistonda xizmat körsatgan fan arbobi (1964). Rusça Vikipediyaga köra, 1979-yilda SSSR Davlat mukofotiga sazovor bölgan.1
Hayoti
1,3Rusça Vikipediyaga köra, Akramxöjayev Toşkentda dehqon oilasida tuğilgan, otasi 1922-yilda Çimkent yaqinida halok bölgan. Bolalik yillarini 1929–1933-yillarda bolalar uyida ötkazgan, keyin aloqa işçilar fakultetida öqigan. 1936-yilda Örta Osiyo davlat universitetining geologiya-tuproqşunoslik fakultetiga kirgan; uning guruhi 1939-yilda Örta Osiyo industriya institutiga ötkazilgan va u bu yerni 1945-yilda tamomlagan. Öqiş oraliğida Toşkent maktablarida dars bergan. 1947–1951-yillarda aspiranturada tahsil olib, janubi-şarqiy Farğonadagi yuqori bör yotqiziqlarining petrografiyasi haqida nomzodlik dissertatsiyasini yoqlagan.
Ilmiy va taşkiliy faoliyati
1,3ÖzME'ga köra, 1950–1957-yillarda u Fanlar akademiyasining Geologiya institutida katta ilmiy xodim, keyin paleogeografiya laboratoriyasi mudiri bölgan. 1957–1959-yillarda Butunittifoq neft geologiya-qidiruv institutining Özbekiston filialini, 1959–1988-yillarda esa yangi tuzilgan Neft va gaz konlari geologiyasi va qidiruvi ilmiy tadqiqot institutini boşqargan. 1964–1976-yillarda Fanlar akademiyasi Prezidiumi a'zosi va Yer haqidagi fanlar bölimi raisi, 1976–1990-yillarda Özbekiston Geografiya jamiyatining prezidenti, 1990–1992-yillarda akademiyaning vitse-prezidenti bölgan. 1992-yildan akademiya qoşidagi Neft va gaz geologiyasi va geokimyosi markaziga rahbarlik qilgan.
Olimning asosiy tadqiqotlari neft-gaz konlarining litologiyasi, neft geologiyasi va geokimyosiga bağişlangan; u neft va gaz zaxiralarini oldindan baholaşning hajmiy-genetik usulini işlab çiqqan. ÖzME'ga köra, uning rahbarligida 1967-yilda Ustyurt geologiyasi va neft-gaz istiqbollariga oid ikki jildlik monografiya çop etilgan. Umrining söngi yigirma yilida uglevodorodlarning hosil bölişi, migratsiyasi va konlarning joylaşiş qonuniyatlarini örgangan.
Mukofotlari va xotirasi
1,3Rusça Vikipediyaga köra, Akramxöjayev 1967-yilda I. M. Gubkin nomidagi mukofotni, 1979-yilda Özbekistondagi rif majmualarida gaz, gaz kondensati va oltingugurtning yirik zaxiralarini kaşf etgani uçun SSSR Davlat mukofotini olgan. U Oktabr inqilobi, ikki marta Mehnat Qizil Bayroq ordenlari bilan taqdirlangan. Toşkentdagi «Minor» qabristoniga dafn etilgan.
ÖzME'ga köra, olim adabiy ijod bilan ham şuğullangan: uning «Nigut ğorining siri» ilmiy-sarguzaşt qissasi asosida badiiy film suratga olingan, 1995-yilda «Hayot saboqlari» xotiralari naşr etilgan. Toşkentdagi köçalardan biriga uning nomi berilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Obid Akramxöjayev // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3924 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAObid Akramxöjayev. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3924
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3924
Zamondoşlari
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Акрамходжаев, Абид Муратовичru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 1-jild, 267-b.manbaa.uz · ÖzME, 1-jild, 267-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.