Toğay Murod
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Toğay Murod (asl ismi Toğaymurod Mengnorov; 1948–2003) — özbek yozuvçisi va tarjimon, Özbekiston xalq yozuvçisi (1999). ÖzME'ga köra, u 1948-yil 3-fevralda Surxondaryo viloyati Denov tumanidagi Xöjasoat qişloğida tuğilgan va 2003-yil 27-mayda Toşkentda vafot etgan. Özbekça Vikipediya uning tuğilgan joyini Oltinsoy tumanidagi Xöjasoat qişloği deb körsatadi. Qişloq hayotini şoirona til bilan tasvirlagan qissalari va «Otamdan qolgan dalalar» romani bilan maşhur.1
Hayoti
13ÖzME'ga köra, Toğay Murod 1972-yilda Toşkent universitetining jurnalistika fakultetini tamomlagan. Özbekça Vikipediyaga köra, bungaça u qişloğidagi maktabni bitirgan (1966). Keyin respublika radiosida muharrir (1972–1975), «Özbekiston fizkulturaçisi» gazetasida (1976–1978) va «Fan va turmuş» jurnalida (1982–1984) işlagan. ÖzME ma'lumotiga köra, 1984–1986-yillarda Moskvadagi Oliy adabiyot kurslarida tahsil olgan.
Qissalari
13Yozuvçi ijodini kiçik hikoya va oçerklardan boşlagan. Uning birinçi yirik asari — «Yulduzlar mangu yonadi» qissasi (1976). Söng «Ot kişnagan oqşom» (1979), «Oydinda yurgan odamlar» (1980) va «Momo Yer qöşiği» (1985) qissalari çop etilgan. ÖzME'ga köra, bu asarlarda qişloq hayoti manzaralari, halol, mard va töğrisöz odamlarning betakror obrazlari yaratilgan. Ensiklopediya ularni özbek adabiyotining yutuği deb baholab, tilining şoirona jozibasi, xarakterlarning yorqinligi va milliy ruhi bilan ajralib turişini ta'kidlaydi. Özbekça Vikipediyaga köra, qissalaridan biri uçun yozuvçi Oybek nomidagi mukofot bilan taqdirlangan.
Romanlari
13«Otamdan qolgan dalalar» (1993) romanida Özbekistonning mustamlakaga aylanişi va sovet tuzumi yillarida tinim bilmay mehnat qilgan özbek dehqonlarining oğir hayoti haqqoniy körsatilgan. ÖzME'ga köra, asar qahramoni Dehqonqul özbek mehnatkaşlarining umumlaşgan obraziga aylangan: u köp musibatlarga çidasa-da, insoniy şa'ni va qadr-qimmatini saqlab qoladi. Roman asosida badiiy film suratga olingan; ÖzME uni 2001-yilga, özbekça Vikipediya esa 1998-yilga nisbat beradi.
«Bu dunyoda ölib bölmaydi» romanida yozuvçi soxta şiorlarga aldanib umrini bekorga sovurgan sobiq partiya rahbarlarining majoziy obrazlarini hajviy böyoqlarda tasvirlagan. Özbekça Vikipediyaga köra, bu roman 2001-yilda naşr etilgan.
Tarjimalari va mukofotlari
13Toğay Murod Jek Londonning «Boyning qizi» dramasi va hikoyalarini, E. Seton-Tompsonning «Yovvoyi yörğa» qissasini özbek tiliga tarjima qilgan. ÖzME'ga köra, u Abdulla Qodiriy nomidagi Özbekiston Davlat mukofoti laureati (1994).
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Toğay Murod // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3956 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAToğay Murod. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3956
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3956
Zamondoşlari
Manbalar
2 ta manba- 1Özbekça Vikipediya: Toğay Muroduz.wikipedia.org
- 2ÖzME, 8-jild, 607–608-b.manbaa.uz · ÖzME, 8-jild, 607–608-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.