Pskov viloyati
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Pskov viloyati — Rossiya Federatsiyasi tarkibidagi viloyat; mamlakat Yevropa qismining şimoli-ğarbida joylaşgan va Şimoli-Ğarbiy federal okrugga kiradi. Ma'muriy markazi — Pskov şahri. ÖzME'ga köra, viloyat 1944-yil 23-avgustda taşkil etilgan, maydoni 55,3 ming km².1
Geografiyasi
13Rusça Vikipediyaga köra, Pskov viloyati Leningrad, Novgorod, Tver va Smolensk viloyatlari, şuningdek Belarus, Estoniya va Latviya bilan çegaradoş. U Rossiyaning uç davlat bilan çegaraga ega ikki subyektidan biri hisoblanadi.
Hududning katta qismi tekislik. ÖzME'ga köra, şimoli-ğarbda Lug, şarqda Sudom, janubi-ğarbda Bejanits qirlari (338 m gaça) bor. Yer ostida ohaktoş, dolomit, mergel, gips, turli gillar va torf konlari uçraydi. Iqlimi mö'tadil kontinental: yanvarning örtaça harorati −7°, iyulniki 17°; yiliga taxminan 650 mm yoğin tuşadi, vegetatsiya davri 120–130 kun.
Eng katta daryosi — Velikaya va uning Sorot, Çerexa, Pskova, Issa kabi irmoqlari. Rusça Vikipediyaga köra, viloyatda 3 mingdan ortiq köl bor, ulardan eng kattasi — Yevropaning yirik köllaridan biri bölgan Pskov-Çud köli (3558 km²); hududning qariyb önda bir qismini botqoqliklar egallaydi.
Tabiati
13Viloyat janubiy tayga va aralaş örmonlar mintaqasida joylaşgan. Tuproqlari asosan podzol va botqoq tuproqlar, daryo vodiylarida esa allyuvial-ötloqi tuproqlar. ÖzME'ga köra, örmonlar hududning taxminan 25% ini qoplaydi. Los, qobon, oq tovuşqon, tulki, örmon suvsari yaşaydi; suv havzalarida leşç, sudak, çörtan, sig va nalim kabi baliqlar köp. Sebej milliy boği taşkil etilgan.
Aholisi
13ÖzME'ga köra, 2002-yilda viloyatda 760,9 ming kişi yaşagan, ularning 66,1% i şaharlarda istiqomat qilgan. Aholining köpçiligi ruslar, ukrainlar va belaruslar ham bor. Yirik şaharlari — Pskov, Velikiye Luki va Ostrov. Rusça Vikipediyaga köra, viloyat XX asr davomida aholi keskin kamaygan hududlardan biri: 1926-yilda hozirgi çegaralarda 1678 ming kişi yaşagan bölsa, 1990-yilga kelib 844 ming, 2008-yil boşida esa 705 ming kişi qolgan. Buning asosiy sababi yoşlarning köçib ketişi va aholining qariyotganidir.
Tarixi
13Rusça Vikipediyaga köra, XIV asrning birinçi yarmidan Pskov yerlari öz vecesi va saylanadigan posadniklariga ega mustaqil davlat bölgan. XV asr ikkinçi yarmida Pskov Moskva knyazligining oliy hokimiyatini tan olgan, 1510-yilda esa Moskva davlati tarkibiga kirgan. Hozirgi viloyatdan oldin bu hududda 1772-yilda tuzilgan Pskov guberniyasi mavjud bölgan. 1957-yilda tugatilgan Velikiye Luki viloyatining katta qismi Pskov viloyatiga qöşilgan.
Xöjaligi
13ÖzME'ga köra, sanoatning asosiy tarmoqlari — maşinasozlik (ayniqsa elektrotexnika), yengil sanoat (ziğir tolasi, tikuvçilik, trikotaj), oziq-ovqat va yoğoçsozlik. Viloyatda kiçik quvvatli elektr dvigatellar, payvandlaş uskunalari, avtomobil elektr jihozlari, radiodetallar işlab çiqarilgan. Velikiye Lukida lokomotiv ta'mirlaş zavodi işlaydi. Qişloq xöjaligida ziğirçilik, kartoşkaçilik, sabzavotçilik, sut çorvaçiligi va çöçqaçilik rivojlangan.
Transport va madaniyati
13ÖzME ma'lumotiga köra, temir yöllar uzunligi 1092 km, qattiq qoplamali avtomobil yöllari 9943 km. Çud va Pskov köllarida hamda Velikaya daryosining quyi oqimida kemalar qatnaydi, Pskovda xalqaro aeroport bor. Viloyatda ikki oliy öquv yurti, ön muzey, ikki teatr va filarmoniya faoliyat körsatgan. Xilovo balneologik kurorti, Izborsk tarixiy-me'moriy va tabiiy qöriqxonasi hamda Puşkin qöriqxonasi maşhur.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Pskov viloyati // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4104 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAPskov viloyati. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4104
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4104
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Псковская областьru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 7-jild, 429–430-b.manbaa.uz · ÖzME, 7-jild, 429–430-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.