Alişer Mirzayev

Alişer Tölaganoviç Mirzayev (Alişer Mirzo nomi bilan ham tanilgan; 1948-yilda tuğilgan) — özbek rassomi, rangtasvir va grafika ustasi. ÖzME'ga köra, u Özbekiston xalq rassomi (1992) va Özbekiston Badiiy akademiyasining akademigi (1997). Özbekça Vikipediyada u «Alişer Mirzo» nomi bilan berilgan va ijodida impressionizm hamda abstrakt san'at unsurlarini miniatyura, amaliy bezak san'ati kabi milliy an'analar bilan uyğunlaştirgani ta'kidlanadi.1

Mirzayev 1948-yil 21-martda Toşkentda tuğilgan. ÖzME'ga köra, u 1964–1968-yillarda P. Benkov nomidagi Respublika rassomlik bilim yurtida, 1968–1974-yillarda Moskvadagi V. Surikov nomidagi rassomlik san'ati institutida öqigan. Keyin Toşkent politexnika institutida (1974–1978) va Toşkent teatr va rassomlik san'ati institutida (1978–1997) dars bergan. 1997-yildan Kamoliddin Behzod nomidagi Milliy rassomlik va dizayn institutida pedagog, 2000-yildan professor.

ÖzME rassom asarlarining milliy ruhi va ranglarning uyğunligini alohida qayd etadi. U ilk asarlaridayoq an'anaviy mavzularni yangiça talqin qilgan: «Sozandalar» (1968), «Rassom K. Nosirov» (1975), «Yoş oila haqida qöşiq» (1976), «Uçraşuv» (1982). 1980-yillarda «Söqoq mozaikasi», «Rassom va tabiat», «Parkent ayollari» kabi manzaralar, «Avtoportretli natyurmort», «Surxondaryo natyurmorti» (ikkalasi 1982) kabi natyurmortlar yaratgan. Bu turkumlarda tabiat manzarasi, xalq urf-odatlari, inson va tabiat birligi mavzusi asosiy örinda turadi. Özbekça Vikipediyaga köra, uning mavzulari manzara va natyurmortdan tortib özbeklarning kundalik hayotidan olingan samimiy lavhalargaça boradi.

1990-yillarda rassom Abdulla Qodiriy asarlariga, xususan «Ötgan kunlar» romaniga qalamtasvirda bir turkum işladi: «Kumuş va Zaynab», «Xayol», «Haydaliş kuyi», «Fuzuliyni öqib», «Hayotim lolazoridan ayurding» va boşqalar. ÖzME bu asarlarni milliy grafika rivojiga qöşilgan katta hissa deb baholaydi.

Mirzayev 1972-yildan respublika va xorijiy körgazmalarda qatnaşib keladi. Özbekça Vikipediyaga köra, uning şaxsiy körgazmalari Moskva (1979), Ulan-Bator (1987), Damaşq va Kalkutta (1988), Toşkent (1993, 1995, 2008, 2009) va Nyu-Yorkda (2010) ötgan, 2008-yilda Pekin xalqaro san'at biennalesida iştirok etgan. Asarlari Özbekiston va boşqa mamlakatlar muzeylari hamda şaxsiy töplamlarida saqlanadi.

Rassom haqida «Palitra» (1983) va «Alişer Mirzo» (2000) filmlari suratga olingan. ÖzME'ga köra, u Abdulla Qodiriy nomidagi Özbekiston Davlat mukofoti laureati (1994) va «El-yurt hurmati» ordeni sohibi (1999). Özbekça Vikipediyaga köra, 1986-yilda SSSR Badiiy akademiyasining diplomini olgan, 2011-yilda Rossiya Badiiy akademiyasining faxriy akademigi bölgan.