Omon Muxtor

Omon Muxtor (taxallus; asl ism-şarifi ÖzME'ga köra Muxtorov Omon Sulaymonoviç; 1941-yil 16-iyul, Buxoro — 2013-yil 10-may) — özbek yozuvçisi, şoir va dramaturg. Özbekistonda xizmat körsatgan san'at arbobi (1991). Şe'riy töplamlar, hikoya va qissalar bilan bir qatorda özbek nasrida yangi şakl izlanişlari bilan ajralib turgan romanlar muallifi. Vafot sanasi Özbekça Vikipediyadan olingan.1

Özbekça Vikipediyaga köra, u 1958-yilda Buxoroda maktabni bitirgan. 1964-yilda Toşkent davlat universitetining jurnalistika fakultetini tamomlagan. ÖzME'ga köra, söngra Özbekiston radiosida (1965—1975), «Özbekfilm» kinostudiyasida (1975—1977), Ğafur Ğulom nomidagi Adabiyot va san'at naşriyotida (1977—1980) hamda Özbekiston davlat kino qömitasida (1980—1984) turli lavozimlarda işlagan. 1984-yildan «Şarq yulduzi» jurnalida faoliyat yuritgan: avval bölim mudiri, 1989-yildan boş muharrir örinbosari, 1995-yildan esa boş muharrir bölgan. «Döstlik» ordeni bilan taqdirlangan (1997).

Ilk şe'rlar töplami «Çorlar quyoşli yöllar» 1966-yilda çiqqan. Undan keyin «Ohang» (1974), «Yoğdu» (1979), «Marvarid» (1985) va «Şiddat» (1990) töplamlari naşr etilgan. «Nigoh» (1968), «Quşlar va tuşlar» (1971), «Şaharlik kelinçak» (1973), «Hayot darvozasi» (1978), «Uçqur poyezdlar» (1981), «Bolalikka sayohat» (1984), «Vazifa» (1988), «Ölmagan jon» (1995) kitoblariga kirgan hikoya va qissalarida, ÖzME ta'biriça, zamondoşlarning hayoti, quvonç va iztiroblari falsafiy mulohazaga moyil tarzda tasvirlangan. Özbekça Vikipediya uning qahramonlari köpinça oddiy kasb-hunar egalari ekanini qayd etadi.

Yozuvçi dastlab «Yillar şamoli» (1976) va «Egilgan boş» (1989) romanlarini e'lon qilgan. Keyingi yillarda «Ayollar mamlakati va saltanati», «Ffu» (1997), «Aflotun» (1998), «Maydon» (1999), «Işq ahli» (2001) romanlari hamda «Ming bir qiyofa», «Közgu oldidagi odam» va «Tepalikdagi xaroba» romanlaridan iborat «Tört tomon qibla» trilogiyasi yaratilgan.

ÖzME bu asarlarni özbek nasrining şakl va mazmun jihatidan boyişiga muhim hissa deb baholaydi; ulardagi yangi tasvir usullari va roman-hangoma, roman-rivoyat kabi janr izlanişlarini alohida ta'kidlaydi. Özbekça Vikipediyaga köra, ilk ikki romani nisbatan an'anaviy uslubda yozilgan bölsa, keyingi romanlari xalq ertaklari, dostonlari va afsonalariga tayanib, bugungi inson hayoti va ruhiy olamini aks ettiradi.

«Ayollar mamlakati va saltanati» romani asosida 2001-yilda badiiy film suratga olingan. Pyesalari, jumladan, «Boş masala», Xorazm teatrida sahnalaştirilgan.