Obidjon Mahmudov
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Obidjon Abduxoliqoviç Mahmudov (xalq orasida Obid çatoq nomi bilan ham tanilgan; 1871—1936) — Turkistondagi jadidçilik harakatining namoyandasi, yirik tadbirkor, noşir va jamoat arbobi. ÖzME'ga köra, u Farğona vodiysida neft va kon sanoatini rivojlantirişda qatnaşgan, Qöqonda bosmaxona oçib, bir neça gazeta çiqargan va Turkiston Muxtoriyati hukumatida vazir bölgan.
Hayoti va tadbirkorligi
1,3ÖzME'ga köra, Mahmudov 1871-yilda Marğilonda tuğilgan, keyinroq Qöqonga köçib, madrasada tahsil olgan. Taxminan 1898-yilda Kaspiy dengizidagi Çeleken yarim oroliga borib, turli yumuşlarda işlagan. Şerikçilik asosida olgan yerida neft çiqqaç, katta mablağ töplagan. Ensiklopediyaga köra, u Sankt-Peterburg universitetining toğ-kon muhandisligi fakultetini tamomlagan.
Qöqonga qaytgaç, Mahmudov toğ-kon işi bilan şuğullangan va Farğona vodiysida bir neça neft konini işga tuşirişda iştirok etgan. U Şörsuvdagi oltingugurt konini ham sotib olgan. ÖzME'ga köra, vodiydagi jadidlar harakatini nafaqat qöllab-quvvatlagan, balki moddiy jihatdan ham ta'minlab turgan.
Noşirlik faoliyati
1,31914-yilda Mahmudov Qöqonda bosmaxona taşkil etgan. ÖzME'ga köra, u şu yili çiqa boşlagan «Sadoi Farğona» va rus tilidagi «Ferganskoye exo» gazetalari, şuningdek 1917-yilda naşr etilgan «Tirik söz» gazetasining muharriri va noşiri bölgan. Matbuotda dolzarb maqolalar bilan çiqib, Turkiston aholisini ilm-ma'rifatga va ozodlikka intilişga undagan.
Siyosiy faoliyati
1,3ÖzME'ga köra, 1917-yilda Mahmudov Qöqon şahar dumasi raisining örinbosari bölgan, 1917—1918-yillarda esa Turkiston Muxtoriyati hukumatida oziq-ovqat vaziri lavozimida işlagan. Muxtoriyat tugatilgandan söng Moskvaga ketgan va 1919—1921-yillarda RSFSR Millatlar işlari xalq komissarligi huzuridagi Turkiston vakolatxonasida matbuot bölimiga rahbarlik qilgan hamda boşqa vazifalarda işlagan.
1921-yilda Toşkentga qaytib, dastlab Turkiston Markaziy Ijroiya Qömitasida faoliyat yuritgan. Keyin Farğona vodiysiga borib, «Milliy ittihod» taşkilotining mahalliy bölimini tuzgan va sovet hokimiyatiga qarşi kuraşda qatnaşgan. ÖzME'ga köra, sovet hukumati uni bir neça marta hibsga olgan. Mahmudov 1936-yil 21-noyabrda oğir xastalikdan vafot etgan.
Ahamiyati
1,3Mahmudov hayoti Turkiston jadidlarining ma'rifat, matbuot va iqtisodiy mustaqillik ğoyalarini amalda birlaştirgan vakillaridan birining taqdirini körsatadi. Uning faoliyati haqidagi ma'lumotlar mustaqillik yillarida jadidçilik namoyandalariga bağişlangan tadqiqotlarda, jumladan ÖzME manba sifatida keltirgan «Unutilmas siymolar» (1999) töplamida yoritilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Obidjon Mahmudov // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4294 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAObidjon Mahmudov. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4294
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4294
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1ÖzME, 5-jild, 369-b.manbaa.uz · ÖzME, 5-jild, 369-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.