Malik Nabiyev
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Malik Nabiyeviç Nabiyev (1913–1992) — özbek kimyogar olimi va davlat arbobi, mineral öğitlar kimyosi va texnologiyasi böyiça mutaxassis. ÖzME'ga köra, u Özbekiston Fanlar akademiyasining akademigi (1956), texnika fanlari doktori (1955), professor (1956) va Özbekistonda xizmat körsatgan fan va texnika arbobi (1963) bölgan. Uning işlanmalari Örta Osiyodagi bir qator kimyo zavodlarida amaliyotga joriy etilgan.1
Hayoti va faoliyati
13Nabiyev 1913-yil 18-yanvarda Toşkentda tuğilgan. ÖzME'ga köra, 1935-yilda Ivanovo kimyo-texnologiya institutini tamomlagan va avval Donbassdagi Gorlovka öğit zavodida işlagan. 1940–1943-yillarda Çirçiq elektr-kimyo kombinatining boş muhandisi bölgan, söng partiya va davlat lavozimlarida işlagan: Çirçiq şahar partiya qömitasi kotibi (1943–1944), respublika Davlat reja qömitasi raisining birinçi örinbosari (1944–1947). Rusça Vikipediyaga köra, u 1939-yildan KPSS a'zosi bölgan, Özbekiston Kommunistik partiyasi Markaziy qömitasida fan va maktablar, keyinroq sanoat va transport bölimlariga rahbarlik qilgan, Özbekiston SSR Oliy Kengaşining beşinçi çaqiriq deputati etib saylangan.
1948–1951-yillarda u yana Çirçiq kombinatining boş muhandisi bölgan. ÖzME'ga köra, 1951–1986-yillarda Özbekiston Fanlar akademiyasi Kimyo institutida laboratoriya, keyin bölim mudiri, 1986-yildan boş ilmiy xodim bölib işlagan; 1952–1956 va 1966–1986-yillarda akademiyaning kimyo-texnologiya fanlari bölimi akademik-kotibi vazifasini bajargan.
Olimning vafot sanasi manbalarda turliça: ÖzME uni 1992-yil 10-yanvar deb, rusça Vikipediya esa 1992-yil 12-oktabr deb körsatadi.
Ilmiy işlari
13Nabiyevning asosiy tadqiqotlari yangi mineral öğitlarni oliş, ularning sifatini oşiriş va murakkab öğitlardan oqilona foydalaniş masalalariga bağişlangan. ÖzME'ga köra, u taklif etgan, saqlaş paytida yopişib qolmaydigan ammiakli selitra oliş usuli Çirçiq elektr-kimyo kombinati va boşqa korxonalarda qöllangan. Şogirdlari bilan birga u ammoniylaştirilgan superfosfat işlab çiqariş texnologiyasini yaratgan; bu usul Qöqon, Jambul, Samarqand va Çorjöy kimyo zavodlarida joriy etilgan.
Olim fosfat xom aşyosini nitrat kislota bilan parçalab, qattiq va suyuq murakkab öğitlar olişning texnologik asoslarini işlab çiqqan. ÖzME'ga köra, u paxta çigitidagi moy miqdorini oşirişga ta'sir qiluvçi «SAKS» defoliantini ham ixtiro qilgan. Uning asarlari orasida fosfatlarni azot kislotasi bilan qayta işlaş (1957), Qoratov fosforitlaridan ammoniylaştirilgan superfosfat oliş (1960), Töbaqatan kaliy tuzlari (1965) va kondensirlangan fosfatlar (1974) haqidagi monografiyalar bor.
Mukofotlari
13Nabiyev 1968-yilda Beruniy nomidagi Özbekiston Davlat mukofotiga sazovor bölgan. Rusça Vikipediyaga köra, u Oktabr inqilobi ordeni (1983), uçta Mehnat Qizil Bayroq ordeni va «Hurmat belgisi» ordeni bilan taqdirlangan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Malik Nabiyev // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4037 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAMalik Nabiyev. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4037
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4037
Zamondoşlari
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Набиев, Малик Набиевичru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 6-jild, 3-b.manbaa.uz · ÖzME, 6-jild, 3-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.