Ma'murjon Uzoqov

Ma'murjon Uzoqov (1904–1963) — özbek xonandasi, Farğona xonandalik maktabining yirik vakili. ÖzME'ga köra, u 1904-yil 20-aprelda Marğilonda tuğilgan, 1963-yil 12-iyunda vafot etgan. 1939-yilda unga «Özbekiston xalq hofizi» unvoni berilgan.1

ÖzME'ga köra, Uzoqov Mamatbuva hofiz, Boltaboy Rajabov va Hamroqul qori kabi hofizlarni tinglab, ular ta'sirida aşula aytişni boşlagan. Hasan qoridan dutor çaliş va yallalar ijrosini, Jöraxon Sultonovdan esa katta aşulaning murakkab yöllarini örgangan.

Hofiz umrining katta qismida boşqa xonandalar bilan hamnafas bölib kuylagan: ÖzME'ga köra, 1922–1925-yillarda Xudoybergan hofiz Maqsumov, 1926–1932-yillarda Hasan qori, 1933–1962-yillarda esa Jöraxon Sultonov bilan birga aşula aytgan. Uzoqov va Sultonov juftligi uzoq yillar davomida birga ijro etib kelgan.

Dastlab u xalq töy-sayillari va çoyxonalarda kuylagan. ÖzME'ga köra, 1937–1939-yillarda Marğilon teatrida xonanda, 1939–1950-yillarda Muqimiy nomidagi teatrda artist va xonanda bölib işlagan; bu yerda Sobir Abdulla va T. Jalilovning «Tohir va Zuhra» musiqali dramasida Tohir hamda Jarçi rollarini ijro etgan. Söngra 1950–1952-yillarda Özbekiston radiosida, 1952–1962-yillarda esa Özbek davlat estradasida yakkaxon xonanda sifatida faoliyat körsatgan.

ÖzME Uzoqovni baland, şirali va öta ta'sirçan ovoz egasi sifatida ta'riflaydi. Uning repertuaridan xalq aşulalari, yallalar va katta aşulalar («Ul kun jonon», «Nasihat», «Jonon kelur», «Közlaring», «Bayot», «Parvo etib ket», «Köp erdi hasratim jono», «Sayding qöyaber, sayyod» va boşqalar) örin olgan. U bastakorlar, ayniqsa M. Mirzayevning «Yakka bu Farğonada», «Surating», «Yor istab», «Bahor», «Bir kelib ketsin» kabi asarlarini ham kuylagan, «Feruz» va «Mustahzod» singari mumtoz aşulalarni ijro etgan.

ÖzME'ga köra, Uzoqov Farğona xonandalik maktabi an'analarini davom ettirib, özbek musiqa madaniyatida çuqur iz qoldirgan. Uning ijrolari Özbekiston radiosi jamğarmasida saqlanadi, bir neça grammplastinka va kompakt disklarga yozilgan.

Xonanda 2000-yilda vafotidan söng «Buyuk xizmatlari uçun» ordeni bilan taqdirlangan. ÖzME'ga köra, Marğilondagi köçalardan biri, bolalar musiqa maktabi hamda şahar madaniyat va istirohat boğiga uning nomi berilgan. 1997-yildan Marğilonda Jöraxon Sultonov va Ma'murjon Uzoqov nomidagi xonandalar tanlovi ötkazib kelinadi.