Nizomiddin Xöjayev
SaqlaşÖqiş: 1 daqiqa
Nizomiddin Asomiddinoviç Xöjayev (1885–1942) — toşkentlik siyosat va jamoat arbobi, 1917-yildan keyingi yillarda Turkistondagi yangi hokimiyat organlarida mas'ul lavozimlarda işlagan, söngra qatağon qurboni bölgan şaxs. ÖzME'ga köra, u 1885-yilda Toşkentda tuğilgan.
Ta'limi va ilk faoliyati
13ÖzME'ga köra, Xöjayev 1900-yilda boşlanğiç rus-tuzem maktabini tamomlagan, ança keyin, 1929-yilda esa Örta Osiyo universitetining ijtimoiy fanlar fakultetida öqigan. 1901-yilda Toşkentdagi Ilin bosmaxonasida işçi bölib işlagan. 1913–1917-yillarda jadidlarning «Turon» jamiyatida faol qatnaşgan. 1916-yilda Örta Osiyoda boşlangan qözğolonni qöllab, xalqni Rossiya imperiyasi hukmronligiga qarşi kuraşga çaqirgan.
1917–1924-yillar
131917-yil fevral inqilobidan keyin Toşkent Eski şahar hunarmandlar uyuşmasini boşqargan va oziq-ovqat qömitasiga a'zo bölgan. ÖzME'ga köra, 1917-yil dekabrida Turkiston muxtoriyatini qöllab-quvvatlab Toşkentda ötkazilgan namoyişni taşkil etganlardan biri bölgan. Keyinroq bolşeviklar tomoniga ötib, 1918-yilda partiyaga kirgan. 1918–1919-yillarda Eski şahar soveti ijroiya qömitasining raisi va Eski şahar partiya qömitasining kotibi, 1919–1920-yillarda Farğona viloyati inqilobiy qömitasining raisi va Turkiston ASSR Markaziy Ijroiya Qömitasi a'zosi bölgan. Turkiston Kommunistik partiyasi huzuridagi Musulmonlar byurosi işida ham qatnaşgan.
1921–1923-yillarda yoğoç sanoati viloyat bölimiga va Turkiston Kommunistik partiyasi Markaziy nazorat komissiyasiga rahbarlik qilgan. 1924-yil martida Xorazm Xalq Sovet Respublikasiga mas'ul işga yuborilgan.
Keyingi yillari va taqdiri
13ÖzME'ga köra, Xöjayev keyinçalik Özbekiston SSR Davlat reja komissiyasi prezidiumining a'zosi bölgan (1929–1932-yillarda va 1933-yildan), 1932–1933-yillarda esa Özbekiston tarixiy yodgorliklari va san'atini muhofaza qiliş qömitasini boşqargan. 1934-yilgi partiya «tozalaşi»dan söng ijtimoiy faoliyatdan çetlaştirilgan, keyin qatağon qilinib, 1942-yilda otib taşlangan. Vafotidan keyin oqlangan.
Xotirasi
13ÖzME'ga köra, Toşkentdagi köçalardan biriga Nizomiddin Xöjayev nomi berilgan. Uning faoliyati jadidçilik harakati, Turkiston muxtoriyati va ilk sovet davri tarixiga bağişlangan tadqiqotlarda, jumladan, Turkistonning 1917–1924-yillar tarixiga oid asarlarda yoritilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Nizomiddin Xöjayev // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4199 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APANizomiddin Xöjayev. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4199
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4199
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1ÖzME, 9-jild, 290–291-b.manbaa.uz · ÖzME, 9-jild, 290–291-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.