Rina Zelyonaya

Rina Vasilevna Zelyonaya (haqiqiy ismi — Yekaterina; 1901–1991) — sovet teatr va kino aktrisasi, estrada artisti va ssenariynavis. 1970-yilda RSFSR xalq artisti unvonini olgan.

Rina Zelyonaya Toşkentda tuğilgan. Uning tuğilgan sanasi manbalarda turliça keltiriladi; barça manbalar faqat tuğilgan joyi — Toşkent ekanida yakdil. Uzbekça va rusça Vikipediyada 1901-yil 25-oktyabr (7-noyabr) sanasi berilgan. Ingliz Vikipediyasiga köra, u boşqa maşhur bölmagan rus oilasida, tört farzandning uçinçisi bölib dunyoga kelgan. Otasi Vasiliy Ivanoviç Zelyoniy xizmat yuzasidan Toşkentdan Moskvaga köçirilgaç, u Moskvadagi fon Derviz gimnaziyasiga öqişga kirgan.

1919-yilda Moskva teatr maktabini tugatgan. Öqituvçilari Illarion Pevtsov, Nikolay Radin va Mariya Blumenthal-Tamarina edi. Ingliz Vikipediyasida maktabda ikki yil öqigani, oçarçilik va işsizlik tufayli boşqa yöl izlagani qayd etilgan.

U birinçi marta advokat Vladimir Blumenfeldga turmuşga çiqqan, ammo ular tez orada ajralişgan. Ikkinçi turmuş örtoği me'mor Konstantin (Kote) Topuridze (1905–1977) edi. Bolalari bölmagan.

Zelyonaya sahnada professional qöşiqçi sifatida boşlagan, keyin teatrga butunlay bağişlangan. 1921-yildan Petrograddagi „Balagançik“, Odessadagi „Krot“ (Mole) teatrlarida va „Yiğlama“ kabaresida işlagan. 1924-yilda Moskva satira teatrining aktrisasi böldi, 1928-yildan Matbuot uyi qoşidagi truppada çiqiş qildi. 1929–1931-yillarda Moskva va Leningrad musiqa zallarida, 1938–1941-yillarda Moskva miniatyura teatrida işladi.

1930-yillarda u bolalar haqidagi hikoyalar bilan sahnada va radioda çiqiş qildi. Rusça Vikipediyaga köra, 1929-yilda konsert tanaffusida Çukovskiyning „Moydodir“ asarini bola ovozida öqigan va bu muvaffaqiyat unga „Kattalarga bolalar haqida“ janrini olib kelgan. Repertuarida Mayakovskiy, Agniya Barto, Samuil Marşak va Sergey Mixalkov şe'rlari bölgan.

U „Podkidiş“, „Vesna“, „Svetliy put“, „Priklyuçeniya Buratino“ kabi filmlarda rol öynagan, Şerlok Xolms haqidagi serialda missis Xadson obrazini yaratgan. Agniya Barto bilan hamkorlikda ssenariylar va hikoyalar yozgan („Pyostrie rasskazi“, 1958); „Podkidiş“ (1939) ssenariysini ham birga yozgan. Köplab multfilmlarni ovozlaştirgan.

Uluğ Vatan uruşi davrida front artistlik brigadalarida çiqiş qilgan va 1944-yilda Qizil yulduz ordeni bilan taqdirlangan.

1981-yilda „Razroznennie stranitsi“ avtobiografik kitobini naşr ettirgan. Umrining sönggi yillarini Matveevskiydagi Kino faxriylari uyida ötkazgan. 1991-yil 1-aprelda 89 yoşida Moskvada vafot etgan va Vvedenskoye qabristoniga, erining yoniga dafn etilgan. Ingliz Vikipediyasiga köra, u saraton kasalidan vafot etgan.

• Qizil yulduz ordeni (1944)
• RSFSRda xizmat körsatgan artist (1945)
• RSFSR xalq artisti (1970)
• SSSR medallari