Rufat Risqiyev

Rufat Asadoviç Risqiyev (1949-yil 2-oktyabr – 2026-yil 15-avgust) — sovet va özbek boksçisi, 75 kg vazn toifasida 1974-yilda jahon çempioni bölgan. 1976-yilda Monreal Olimpiadasida kumuş medalni qölga kiritgan.

Uzbekça Vikipediyada u Oqqörğonda tuğilgan deyilgan, rus tilidagi Vikipediyaning sarlavha qismida ham Akkurgan körsatilgan. Ayni manbalarning biografiya bölimida esa u 1949-yilda Toşkentda (Kökçada) şifokor oilasida tuğilgani yozilgan. Tuğilgan joy haqidagi ma'lumotlar şu tariqa bir-biriga mos kelmaydi.

12 yoşidan Toşkentda murabbiy Sidney Lvoviç Jekson qöl ostida boks bilan şuğullana boşlagan. 14 yoşidan Toşkentning „Burevestnik“ sport jamiyatida maşq qilgan. 1966-yildan murabbiy Boris Granatkin qöl ostida tayyorlangan. Özbekiston jismoniy tarbiya institutini 1977-yilda tugatgan.

Risqiyev 1969–1976-yillarda Avstriya, Bolgariya, Vengriya, Polşa, Çexoslovakiya va Yugoslaviyada ötgan xalqaro turnirlarda ğolib bölgan. Kuba oçiq çempionatida 1973 va 1974-yillarda ikki marta çempion bölgan. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, u SSSR çempionatlarida 1972, 1974, 1975 va 1976-yillarda ğolib çiqqan.

1974-yil 17-avgustda Gavanada havaskor boksçilar örtasidagi birinçi jahon çempionati oçildi. Risqiyev şu çempionatda jahon çempioni böldi. Keyinroq ma'lum bölişiça, u qöli singan holda jang qilgan. Şu yili unga xizmat körsatgan sportçi (SSSRda xizmat körsatgan sport ustasi) unvoni berilgan.

1976-yilgi Monreal Olimpiadasida Risqiyev 75 kg toifasida kumuş medal oldi va finalga çiqqan yagona sovet boksçisi böldi. Ingliz va rus manbalariga köra, u Finlyandiyadan Jorma Taypaleni, Bolgariyadan Ilyan Dimitrovni, Pokistondan Sirojiddinni, yarim finalda kubalik Luis Martinesni mağlub etdi. Finalda amerikalik Maykl Spinks bilan uçraşdi. Uçinçi raundda hakam uçraşuvni töxtatdi, ğalaba Spinksga berildi. Risqiyev zarba kamardan past ekanini hakamga körsatgan. Öyinlardan söng u katta sportni tark etdi.

U „Dinamo“ sport jamiyatida yöriqçi (1967–77), Toşkent politexnika institutida kafedra mudiri (1977–79), Respublika olimpiya örinbosarlari bilim yurtida murabbiy (1979–84) bölib işlagan. 1997-yilda WBA hakamlar seksiyasiga kirib, Markaziy Osiyo mamlakatlarida professional boksning xalqaro toifadagi birinçi hakami bölgan.

U „Ringga çaqiriladi“ (1979) filmida boş rolni ijro etgan; unda öz boksçilik taqdirini öynagan. Şuningdek, 1980-yildagi „Har uçinçi“ va „Aqldan ozgan daryo oqimida“ filmlarida epizodik rollarda tuşgan.

1999-yilda „El-yurt hurmati“ ordeni bilan mukofotlangan; 2020-yil 27-avgustda „Döstlik“ ordeni berilgan. Rus Vikipediyasiga köra, 1976-yil 10-sentabrda „Mötabar belgi“ ordeni bilan taqdirlangan. 1999-yildan Toşkentda Risqiyev sovrini uçun öspirinlar örtasida boks musobaqalari ötkaziladi.