Jumeken Najimedenov
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Jumeken Sabiroviç Najimedenov (qozoqça: Jұmeken Sabirұli Nәjіmedenov; 1935–1983) — qozoq şoiri, yozuvçi va tarjimon. U Qozoğistonning hozirgi madhiyasi sözlari muallifi hisoblanadi.
Hayoti
13Jumeken Najimedenov 1935-yil 28-noyabrda Qöşaloq (Koşalak) ovulida tuğilgan. Bu joy hozirgi Atirau viloyatining Kurmangazin tumani hududida joylaşgan. U Kiçik juzning bayuli qabilasiga mansub alaşa uruğidan çiqqan.
Şoir bobosi Najimeden Stamğaziyev qölida ösib, tarbiya olgan. Manbalarga köra, bobosi unda sözga, vatan tarixiga va qozoq xalqi an'analariga muhabbat uyğotgan. U nabirasiga oltinçi avlod bobosi Qartpenbet jirov va uning katta opasi Qösuan (Maxambet Ötemisovning onasi) haqida hikoya qilib bergan.
1956–1959-yillarda Najimedenov Qozoğiston Davlat konservatoriyasida (hozirgi Qurmanğazi nomidagi Qozoğiston Milliy konservatoriyasi) tahsil oldi. Keyinçalik „Jazuşi“ naşriyotida muharrir, „Leninşil jas“ gazetasida bölim boşliği, Qozoğiston Yozuvçilar uyuşmasida adabiy maslahatçi, Davlat naşriyot qömitasida muharrir, „Mektep“ naşriyotida bölim boşliği bölib işlagan.
U 1983-yil 22-noyabrda, 48 yoşga tölişiga olti kun qolganda vafot etdi. Ölim joyi Olmaota (Alma-Ata) deb körsatiladi.
Ijodi
13Birinçi lirik töplami „Balausa“ („Niva“) 1961-yilda naşr etildi. Tört yildan söng „Yöq, unutib bölmaydi“ töplami çiqdi. Şoirning hayoti davomida önta şe'riy töplam va doston hamda uçta roman — „Oq şağil“ (1973), „Kiçkintoy“ (1975) va „Dong va dovruğ“ (1978) e'lon qilingan.
Vafotidan keyin yana önta töplam çop etildi. Ularga hayotligida naşr etilmagan şe'r, doston, qissa, roman, maqola, tarjimalar va töqqizta kuy kiritilgan. Asarlari köplab tillarga tarjima qilingan. Najimedenovning özi A. Voznesenskiy, Ye. Yevtuşenko, N. Hikmet va boşqa mualliflar asarlarini qozoq tiliga ögirgan.
Qozoğiston madhiyasi
13Najimedenov „Mening Qozoğistonim“ qöşiği sözlarini ijodiy faoliyatining boşida, 21 yoşida yozgan. Qöşiq kuyini bastakor Şamşi Qaldayaqov yaratgan. Jamol Omarova ijrosida u juda maşhur bölib, deyarli xalq madhiyasiga aylangan. Yangi madhiya yaratiş masalasi kötarilganda, Prezident Nursulton Nazarboyev aynan şu qöşiqni tanlagan.
2006-yil 11-yanvarda qöşiq Davlat madhiyasi sifatida ilk bor „Oq Örda“ qarorgohida, Nazarboyevning Prezident lavozimiga kirişiş marosimida yangradi. Inglizça Vikipediyada qöşiq 2006-yilda Nazarboyev tomonidan özgartirilgani va şundan keyin madhiyaga aylangani qayd etilgan.
Xotirasi va mukofotlari
132015-yil dekabrda Mustaqillik kuni munosabati bilan şoirning vatani Atirauda 4 metrli bronza haykal örnatildi; poydevori bilan umumiy balandligi 9 metrni taşkil etdi. Ostonada uning nomi bilan köça atalgan.
2010-yilda Najimedenov „Mening Qozoğistonim“ şe'rlar va dostonlar töplami uçun Qozoğiston Respublikasining adabiyot va san'at sohasidagi Davlat mukofoti laureati böldi (vafotidan keyin).
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Jumeken Najimedenov // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1495 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAJumeken Najimedenov. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1495
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1495
Hayot yöli 2 bekat · Globusda köriş →
Qurmanğazi 1935–1956 · 21 yil
Şoir şu ovulda tuğilgan va bobosi Najimeden Stamğaziyev qölida ösib-ulğaygan.
Manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Jumeken_NajimedenovAlmati 1956–1983 · 27 yil
Konservatoriyada öqigan, naşriyot va gazetalarda işlagan va 1983-yilda şu şaharda vafot etgan.
Manba: https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%2C_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87
Zamondoşlari
Manbalar
3 ta manba- 1Wikidata: Q1045903wikidata.org · 5 ta fakt manbasi
- 2https://uz.wikipedia.org/wiki/Jumeken_Najimedenovuz.wikipedia.org
- 3https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2%2C_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87ru.wikipedia.org
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.