Tursunoy Saidazimova
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Tursunoy Saidazimova (1911, Toşkent – 1928, Buxoro) — birinçi yoki dastlabki özbek aktrisalaridan biri. U özbek drama sahnasida va musiqali spektakllarda ijro etgan, yoşligida öldirilgan.
Hayoti
1,3Saidazimova 1911-yilda Toşkentda tuğilgan. Özbekça Vikipediyaga köra, u 1924–1927-yillarda Moskvadagi Özbek drama studiyasida öqigan; inglizça maqolada öqiş yillari 1925–1927 deb körsatilgan. Rus manbasi studiyani Moskvadagi Özbek Maorif uyi qoşida oçilgan uç yillik teatr studiyasi deb ataydi. U Hamza Niyoziyning şogirdi bölgan. Manbalarga köra, 1926-yilda Toşkentda Niyoziy bilan uçraşgan va u Saidazimovani operaga qöşilişga köndirgan.
1927-yildan vafotigaça u Özbek davlat drama truppasida (uyuşmasida) aktrisa bölib işlagan.
Ijodi
1,3Özbekça Vikipediyada yozilişiça, qisqa umri davomida u özbek va çet el dramaturgiyasidan bir qança obrazlar yaratgan: Mariya Antonovna („Revizor“), Turandot („Malikai Turandot“, 1927), Klariçe („Ikki boyga bir malay“) va boşqalar. F. Zafariyning „Halima“ musiqali dramasidagi Halima obrazi bilan özbek musiqali sahna ijroçiligida yangi sahifa oçgani aytiladi. Bu spektaklda u musiqali drama janrida dramatik va vokal qismlarni uyğunlaştirib, obraz psixologiyasini çuqur oçişga erişgan.
Inglizça maqolaga köra, u spektakllarga qöşiq qismlarini kiritgan, hamkasblari uni gözal ovozi uçun „Özbek bulbuli“ deb atagan. Şuningdek, u yuzini yopmay (paranjisiz) sahnada qöşiq aytgan dastlabki ayollardan biri sanalgan.
Öldirilişi
1,3Saidazimova 1928-yilda, ösmirlik çoğida öldirilgan. Özbekça va inglizça maqolalarga köra, paranjisiz çiqiş qilib oilani „obrösizlantirgani“ uçun eri tomonidan, uning oilasi bosimi ostida öldirilgan. Rus maqolasida u 18 yoşida Buxoroda „oila nomusini buzgani“ uçun eri tomonidan bir neça piçoq zarbasi bilan öldirilgani yoziladi.
Ölim sanasi manbalarda turliça: özbekça maqolada 1928-yil 5-oktyabr, rusça maqolada 19-may, inglizça maqolada 10-may. Yoşi ham turliça berilgan: özbekça maqolada 17 yoş, rusça maqolada 18 yoş.
Xotirasi
1,3Uning ölimi özbek teatr jamoatçiligi tomonidan çuqur qayğu bilan qarşi olingan. Hamza Niyoziy dafn marosimida özi yozgan marsiyani öqigan. Niyoziy unga bağişlagan şe'rida (rusça maqolada „Tursunoy ölimiga“ deb nomlangan) uni san'at şahidi deb atagan. Inglizça maqolaga köra, Niyoziyning „Tursunoy marsiyasi“ şe'rining maşhurligi tufayli uning nomi özbek tilidagi teatr matbuotida saqlanib qolgan. Xotirasini asraş böyiça harakatlar davom etmoqda.
Hamkasbi Nurxon Yöldoşxöjayeva ham şunga öxşaş şaroitda öldirilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Tursunoy Saidazimova // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1254 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APATursunoy Saidazimova. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1254
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1254
Hayot yöli 3 bekat · Globusda köriş →
Toşkent 1911–1924 · 13 yil
Toşkentda tuğilgan va 1924-yilgaça şu yerda yaşagan.
Manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Tursunoy_SaidazimovaMoskva 1924–1927 · 3 yil
Moskvadagi Özbek drama studiyasida Hamza Niyoziyning şogirdi sifatida öqigan.
Manba: https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B0%2C_%D0%A2%D1%83%D1%80%D1%81%D1%83%D0%BD%D0%BE%D0%B9Buxoro 1928
Vafot etdi
Zamondoşlari
Manbalar
3 ta manba- 1Wikidata: Q25514444wikidata.org · 5 ta fakt manbasi
- 2https://uz.wikipedia.org/wiki/Tursunoy_Saidazimovauz.wikipedia.org
- 3https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2%D0%B0%2C_%D0%A2%D1%83%D1%80%D1%81%D1%83%D0%BD%D0%BE%D0%B9ru.wikipedia.org
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.