Komron
SaqlaşBoşqa nomlari: Kamran Mirza
Öqiş: 2 daqiqa
Komron Mirzo (taxminan 1509 — 1557) — Boburning öğli, boburiylar xonadoniga mansub şahzoda, davlat arbobi va şoir. Kobul va Qandahor hukmdori bölgan, akasi Humoyun bilan hokimiyat uçun kuraşgan.
Hayoti
13Ozbekça Vikipediyaga köra, Komron 1509-yilda Agrada tuğilgan, ingliz Vikipediyasida esa u Kobulda tuğilgani aytiladi. Vafot sanasi ham manbalarda farqlanadi: özbekça manbada 1557-yil, rusça manbada 1557-yil 5 yoki 6-oktabr, inglizça manbada 16 yoki 18-oktabr körsatilgan. Onasi Gulruh begim edi; u Boburning ikkinçi öğli, Humoyunning ota bir, ona boşqa ukasi va Askariy Mirzoning tönğiç akasi hisoblanadi.
Ingliz Vikipediyasiga köra, u temuriylarga xos ta'lim olgan, Bobur 1522-yilda uning öqitilişi uçun fors tilida didaktik masnaviy yozgan. Özbekça manbada u adabiyot, harb va siyosatni dastlab otasidan, söngra davrning olimlaridan örgangani aytiladi.
Hokimiyat uçun kuraş
13Bobur hayotligida Komron Qandahor va Kobulni boşqargan. Bobur 1530-yilda vafot etgaç, Humoyun taxtga ötdi, Komron esa Panjob va boşqa hududlarni ham öz qöliga oldi. Ingliz manbasiga köra, u öz nomiga tanga zarb qildirib, podşoh unvonini olgan.
1540-yilda Şerşoh Suriy Humoyunni mağlub etgaç, Humoyun Eronga, safaviylar şohi Tahmasp huzuriga ketdi. Özbekça manbaga köra, Komron Afğoniston viloyatlarini egallab, özini podşoh deb e'lon qildi, xutba öqitdi va Kobulni ilm, hunar va san'at markaziga aylantirişga harakat qildi. Rusça manbada esa uning Kobuldagi hukmronligi zulmkor bölgani va aholi undan qutulişni istagani yoziladi.
1545-yilda Humoyun Eron yordamida Kobul va Qandahorni egalladi. Komron bir neça bor Kobulga qaytişga urindi, ammo yengildi. Özbekça manbada 1550-yilda Tangihoda bölgan jangda mağlub bölgani va Askariy Mirzo asirga tuşgani keltirilgan.
Asirlik va vafoti
13Özbekça manbaga köra, Komron puştun sardori Odam Kaxkardan panoh söradi, ammo u Komronni Humoyunga topşirdi. Ingliz manbasi bu voqeani 1553-yilga oid deb körsatadi. Humoyun ukasini keçirmoqçi bölgan, biroq amaldorlar bunga yöl qöymagan va Komronning köziga mil tortilgan. Rusça va ingliz manbalariga köra, söng u Makkaga haj qilişga jönatilgan. Özbekça manbada u Makkada 3 yil yaşab, vafot etgani va Xadiça qabri yonida dafn etilgani aytiladi.
Ijodi
13Komron devonining uçta qölyozma nusxasi saqlanib qolgan. Unda turkiy tilda 40 ğazal, 21 fard, 26 ruboiy, 3 qit'a, 9 masnaviy va tarkibband (1114 misra), dariy tilida esa 26 ğazal, 22 fard, 4 ruboiy, 3 qit'a va 4 masnaviy (346 misra) bor. Dariy tilidagi şe'rlari jami 418 misrani taşkil etadi. U asosan ğazal janrida ijod qilgan; ğazallarida söfiyona qaraşlar, masnaviylarida tasavvuf, hikmat va axloqiy mavzular yetakçi.
Ingliz manbasiga köra, devonning nusxalari Patna (Xudobaxş kutubxonasi) va Rampur (Raza kutubxonasi) da saqlanadi; özbekça manbada esa Pat va Kalkutta körsatilgan.
Oilasi
13Rusça manbada Komron sakkiz marta, ingliz manbasida yetti marta uylangani aytiladi. Ikkala manbada ham beş qizi tilga olinadi.
Meros
13Lohurda Komron uçun qurilgan “Komron baradarisi” (ön ikki eşikli bino) bugungi kunda Ravi daryosi örtasida orolda turibdi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Komron // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1274 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAKomron. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1274
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1274
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q12419221wikidata.org · P106, P569 (Yulian taqvimi), P19, P570 (Yulian taqvimi), P20
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.