Boysunqur Mirzo
SaqlaşBoşqa nomlari: Sultan Baysonqor Mirza
Öqiş: 2 daqiqa
Boysunqur Mirzo (1477–1499) — Temuriylar sulolasining Movarounnahrdagi töqqizinçi hukmdori. U 1495–1497 yillarda hukmronlik qilgan va Odili taxallusi bilan şe'r yozgan.
Hayoti
13Boysunqur Mirzo Sulton Mahmud Mirzoning ikkinçi öğli, temuriy Abu Sayidning nevarasi edi. Manbalarda Sulton Mahmud Mirzo Abu Sayidning uçinçi öğli deb körsatilgan. Otasi unga dastlab Buxoroni meros sifatida bergan.
1495-yilda otasi vafotidan keyin u Movarounnahrdagi Temuriylar davlatini boşqargan. Ingliz tilidagi maqolada qayd etilişiça, bekler uni Samarqand hukmdori etib ham tanlagan hamda 1495-yilda u Ğarbiy Moghuliston xoni Mahmudning Samarqandga hujumini qaytargan.
Hokimiyat uçun kuraş
13Uning hukmronligi davri notinç ötdi: içki ziddiyatlar va taxt uçun kuraşlar davom etdi. 1496-yilda u hokimiyatni saqlab qoliş uçun boşqa temuriyzoda Sulton Ali Mirzo bilan kuraşişga majbur böldi. Dastlab uni Şayboniyxonga yaqin Sulton Mahdiy va Hamza qöllab-quvvatlagan, keyinroq ular undan voz keçgan. Ingliz tilidagi maqolaga köra, keyinçalik u Buxoroni Sulton Ali Mirzoga boy bergan.
1496-yil noyabridan 1497-yil mayigaça, yetti oy davomida Samarqand qamal qilindi. Özbekça maqolada Bobur va Sulton Ali Mirzo qöşinlari şaharni qamal qilib egallagani aytilgan; boşqa manbalarda şaharni Bobur olgani yoziladi. Qamal paytida tomonlar katta yöqotişlarga uçragan. Boysunqurning ittifoqçisi Muhammad Şayboniy bilan örtasida kelişmovçilik çiqib, Şayboniy qöşinlarini tortib olgan.
1497-yilda Samarqand Bobur qöliga ötgaç, Boysunqur Hisorga qoçişga majbur böldi. U yerda Xusravşoh uni qöllab-quvvatladi, ammo Samarqandni qaytarib olişga qilingan muvaffaqiyatsiz urinişlardan söng homiylikni töxtatdi.
Vafoti
13Boysunqur Mirzo 1499-yil 17-avgustda Hisor yaqinida Xusravşoh qölida halok böldi. Ingliz tilidagi maqolaga köra, Xusravşoh Balxga yuriş rejalaştirib, uni özi bilan çaqirgan; Obuj daryosi keçuvida u Boysunqurni kamon tori bilan böğib öldirgan, yöldoşlaridan bir neçtasi ham öldirilgan. Uning bitta xotini bölgan, farzandi bölmagan, şu sababli avlodi davom etmagan.
Ijodi
13Boburning yozişiça, Boysunqur Odili taxallusi bilan yaxşi şe'r yozgan. Samarqandda uning ğazallari şu qadar keng tarqalgan ediki, mirzo ğazallari bölmagan xonadon kam bölgan. Özbekça maqolaga köra, bu ğazallar hozirgaça saqlanib qolmagan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Boysunqur Mirzo // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1453 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APABoysunqur Mirzo. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1453
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1453
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q4075745wikidata.org · P106, P569 (Yulian taqvimi), P19, P570 (Yulian taqvimi), P20
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.