Galina Pugaçenkova

Galina Anatolyevna Pugaçenkova (1915-yil 7-fevral – 2007-yil 18-fevral) — arxeolog va san'atşunos olim, Özbekiston Fanlar akademiyasi akademigi. U ellinizm davridan temuriylargaça bölgan san'at tarixini, koroplastikadan me'morçilikkaça va buddizmdan islomgaça bölgan yodgorliklarni örgangan.

Pugaçenkova 1915-yil 7-fevralda Verniy şahrida tuğilgan. 1930-yilda maktabni tugatib, 1932-yilda Toşkentga kelgan va Örta Osiyo sanoat institutining arxitektura fakultetiga öqişga kirgan. 1937-yilda institutni imtiyozli diplom bilan bitirgan, söng şu institut aspiranturasida 1938–1941-yillarda tahsil olgan. 1941-yilda „Navoiy davri arxitekturasi“ mavzusida nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan. Rus Vikipediyasiga köra, 1959-yilda „Janubiy Turkmanistonda quldorlik va feodalizm davri arxitekturasining rivojlaniş yöllari“ mavzusida doktorlik dissertatsiyasini himoya qilgan.

1930-yillarda arxeolog Mixail Massonning şogirdlaridan biri bölgan va keyinçalik unga turmuşga çiqqan. Rus Vikipediyasida Masson uning ikkinçi eri deb körsatilgan. Ingliz Vikipediyasiga köra, u arxeologiya bilan 1936–1938-yillarda Masson boşçiligidagi Janubiy Turkmaniston arxeologik majmua ekspeditsiyasida (YuTAKE) iştirok etib tanişgan.

U 2007-yil 18-fevralda Toşkentda vafot etgan va Dömbrabod qabristoniga, Masson yoniga dafn etilgan.

Pugaçenkova 1942–1960-yillarda Örta Osiyo universiteti (Toşkent Davlat universiteti) tarix fakulteti arxeologiya kafedrasida dotsent bölgan, 1962-yilda professor unvonini olgan. 1958–1960-yillarda San'atşunoslik ilmiy tadqiqot institutida katta ilmiy xodim, 1960–1984-yillarda san'at va me'morlik tarixi bölimi mudiri bölgan. 1959–1984-yillarda Özbekiston san'atşunoslik ekspeditsiyasiga boşçilik qilgan.

1984–1987-yillarda Fanlar akademiyasi Tarix, tilşunoslik va adabiyotşunoslik fanlari bölimi kotibi, 1987-yildan akademik maslahatçi bölgan. 1994-yildan umrining oxirigaça Arxeologiya institutining Toşkent guruhida yetakçi ilmiy xodim sifatida işlagan. 1983-yildan „Sovet Özbekistoni“ jurnali tahririyati a'zosi bölgan.

Ingliz Vikipediyasiga köra, u Xalçayon, Dalvarzintepa kabi yodgorliklarda qazişmalar olib borgan, 1960-yilda Arab ota maqbarasini me'moriy jihatdan tekşirgan.

Muhim asarlari orasida „Xalçayan. K probleme xudojestvennoy kulturi Severnoy Baktrii“ (1966), „Zodçestva Sentralnoy Azii, XV vek“ (1976), „Iskusstvo Baktrii epoxi Kuşan“ (1979), „Iskusstvo Gandhari“ (1982) va „Temurning me'moriy merosi“ (1996) bor. L. I. Rempel bilan hammualliflikda yozilgan „Özbekiston san'ati tarixi“ asari uçun 1966-yilda Hamza nomidagi davlat mukofotini olgan.

U Hamza (1966) va Beruniy (1992) nomidagi Özbekiston Davlat mukofotlari laureati, Strasburg universitetining faxriy doktori (1976), Şarq mamlakatlari xalqaro me'morlik akademiyasining faxriy akademigi bölgan. 1995-yilda „Döstlik“, 2002-yilda „Buyuk xizmatlari uçun“ ordenlari bilan mukofotlangan.

Uning arxivi qölyozmalar, dala kundaliklari, yozişmalar, fotosuratlar va çizmalardan iborat bölib, 342 ta ilmiy hujjat va 3 ta şaxsiy xat jildidan taşkil topgan. Rus Vikipediyasiga köra, arxivni Alerte Héritage assotsiatsiyasi sotib olgan. Raqamlaştiriş 2018-yil dekabrida Svetlana Gorşenina va Boris Çuxoviç rahbarligida boşlangan.