Bayken Aşimov
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Bayken Aşimoviç Aşimov (1917-yil 10-avgust – 2010-yil 5-fevral) — Qozoq SSR davlat arbobi. U 1970–1984-yillarda Qozoq SSR Ministrlar soveti raisi lavozimida işlagan.
Hayoti
1,3Aşimov Akmola viloyati Kokçetav uyezdidagi Şabakbay (özbekça Vikipediyada — Şabanbay) qişloğida dehqon oilasida tuğilgan. Tuğilgan sanasi rus Vikipediyasida eski uslubda 28-iyul (10-avgust) deb berilgan. Rus Vikipediyasiga köra, u qozoq, Örta juzning arğin qabilasiga mansub atigay uruğidan.
1932–1935-yillarda Petropavlovsk temiryöl zavod-fabrikasi bilan boğliq maktabda öqigan, 1935–1938-yillarda agronom-zootexnik sifatida tahsil olgan yoki işlagan. Bu davr haqida manbalar farq qiladi: özbekça Vikipediyada u kooperativda agronom-zootexnik bölib işlagani, rus Vikipediyasida esa Leninskiy agronom-zootexnika texnikumida öqigani aytilgan. 1938-yilda Lenin tumani komsomol qömitasida işlagan.
Uruş yillari
1,3Rus Vikipediyasiga köra, 1938-yilda armiyaga çaqirilgan, 1940-yilda partiyaga kirgan, 1941-yil iyunda safdan böşatilib, maktabda öqituvçi bölib işlagan. 1942-yil iyulida yana armiyaga çaqirilgan va Ikkinçi jahon uruşida qatnaşgan. U jangda yaralangan; 1944-yil 12-sentabrda Praga uçun jangda oğir yaralangan. 1945-yilda kapitan unvonida safdan böşatilgan.
Uruş yillaridagi jasorati uçun Qizil Yulduz ordeni, ikkita 1-darajali Vatan uruşi ordeni, «Jangovar xizmatlari uçun» medali va Polşaning «Virtuti Militari» ordeni bilan taqdirlangan. Stalindan ikki marta minnatdorçilik xati olgan.
Faoliyati
1,3Uruşdan keyin Kokçetav viloyatida ijroiya qömita va partiya organlarida, keyinçalik qişloq xöjaligi boşqarmasida işlagan. 1955–1957-yillarda Leningraddagi institutda öqigan. 1961–1962 va 1964–1968-yillarda Karaganda viloyati ijroiya qömitasi raisi, 1968–1970-yillarda Taldiqörğon viloyati partiya qömitasining birinçi kotibi bölgan.
1970-yildan 1984-yilgaça Qozoq SSR Ministrlar soveti raisi edi. Rus Vikipediyasiga köra, bu yillarda respublikada korxonalarni texnik jihatdan qayta jihozlaş, elektrlaştiriş va mexanizatsiyalaş olib borilgan, transport, energetika, kimyo va yengil sanoat rivojlangan. 1977-yilda unga Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni berilgan. 1984–1985-yillarda (inglizça Vikipediyada 1984–1985) Qozoq SSR Oliy Soveti Prezidiumi raisi bölgan. 1971–1986-yillarda KPSS Markaziy Qömitasi a'zosi edi. 1985-yil sentabridan ittifoq ahamiyatidagi şaxsiy pensioner.
Oxirgi yillari va merosi
1,32007-yilda 90 yillik yubileyida Prezident Nursulton Nazarboyev qölidan «Otan» ordenini olgan. 1998-yilda Almati, 1996-yilda Kokşetau faxriy fuqarosi deb e'lon qilingan.
Aşimov 2010-yil 5-fevralda Almatida vafot etgan va Kensay qabristoniga dafn etilgan. Uning nomi Almatidagi «Bayken» masjidiga berilgan. 2016-yil 28-noyabrdagi qarorga köra, Almatining Qalqaman mavzesidagi bir köça ham uning nomi bilan atalgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Bayken Aşimov // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1539 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APABayken Aşimov. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1539
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1539
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q1256541wikidata.org · P106, P569 (Yulian taqvimi), P19, P570, P20
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.