Yermek Serkeboyev

Yermek Bekmuhamedoviç Serkeboyev (1926-yil 4-iyul, Petropavlovsk — 2013-yil 16-noyabr, Olmaota) — qozoq xonandasi (lirik bariton), aktyor va pedagog. U Qozoq opera va balet teatrida yakkaxon xonanda bölib işlagan.

Otasi Bekmuhamed Serkeboyev öqituvçi, yozuvçi va dramaturg bölib, Petropavlovskda «Kedey sözi» gazetasini tahrir qilgan. Onasi Zilixa Serkeboyeva boşlanğiç sinf öqituvçisi edi; xonandaning öz sözlariga köra, u millati tatar bölgan. Oila 1937-yilda Olmaotaga köçib ötdi. 1941–1943-yillarda Serkeboyev Olmaota musiqa bilim yurtida skripka sinfida öqidi, söng qozoq radiosida diktor bölib işladi.

1947-yilda, hali talaba ekanida, A. Jubanov va L. Hamidiyning «Abay» operasida boş partiyani birinçi marta ijro etdi. 1951-yilda Olmaota konservatoriyasining vokal fakultetini professor A. M. Kurganov sinfi böyiça tugatdi. Rus Vikipediyasiga köra, 1953-yilda unga Moskva Katta teatri truppasiga ötiş taklif qilingan, biroq Olmaotada qolgan.

1947-yildan Abay nomidagi Qozoq davlat opera va balet teatrining yakkaxon xonandasi böldi. Repertuarida qozoq, rus va ğarbiy Yevropa operalaridagi yetakçi partiyalar bor: Abay, Omongeldi, Alpamis, Er Tarğin, Artyom, Yevgeniy Onegin, Yeletskiy, Mazepa, Robert, Figaro, Don Juan, Escamillo va boşqalar. Rus Vikipediyasi ma'lumotiga köra, Figaro partiyasi unga ayniqsa şuhrat keltirgan; zamondoşlarining guvohligiça, Dmitriy Gnatyuk uni «baritonlar qiroli», Muslim Magomayev esa «Sovet Ittifoqidagi eng yaxşi Figaro» deb atagan. U kamer va estrada xonandasi sifatida qozoq xalq qöşiqlari va romanslarni ham ijro etgan.

U Buxarest (1953) va Moskva (1957) jahon yoşlar va talabalar festivallarida hamda 1956-yilgi Butunittifoq tanlovida 2-örinlarni olgan. Yevropa, Osiyo va Amerika mamlakatlarida gastrolda bölgan; ingliz Vikipediyasiga köra 50 dan ortiq mamlakatda çiqiş qilgan. 1957-yilda Şakan Aymanov musiqiy komediyasida suratga tuşib, Aleksandr Zatsepin qöşiğini ijro etgan. «Bizning mehribon doktorimiz», «Qöşiq çorlaydi», «Medeodagi uçraşuvlar» kabi filmlarda ham rol öynagan.

1973-yildan Olmaota konservatoriyasida yakkaxon qöşiqçilik böyiça dars berdi; professor unvoni manbalarda 1982- (uz) va 1983-yildan (ru) deb körsatilgan. Çaykovskiy va Glinka nomidagi xalqaro tanlovlar hakamlar hay'ati a'zosi va raisi bölgan. 1988-yildan Qozoğiston musiqa arboblari uyuşmasi boşqaruvi raisi edi. 1966–1970-yillarda SSSR Oliy Kengaşi deputati bölgan.

Qozoq SSR xalq artisti (1958), SSSR xalq artisti (1959), K. Bayseitova nomidagi Qozoq SSR Davlat mukofoti (1972), SSSR Davlat mukofoti (1977), Mehnat Qahramoni (1986). Ikki Lenin ordeni, Oktabr Inqilobi ordeni va Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan ham taqdirlangan. Uz-Vikipediyada 1972-yilgi mukofot «Qozoğiston Davlat mukofoti» deb berilgan.

Tört marta uylangan. Öğli Baygali «A-Studio» guruhi rahbari, ikkinçi öğli Almas — bastakor. Ukasi Murat — skripkaçi va dirijyor, jiyani Jamila — skripkaçi. Sönggi xotini Alfiya Bayjanova edi.

U 2013-yil 16-noyabrda Olmaotada vafot etdi va Kensay qabristoniga dafn qilindi. 2014-yilda yaşagan uyiga xotira lavhasi örnatildi. 2022-yilda Qozoq milliy opera va balet teatri kamer zaliga uning nomi berildi, Astanada devoriy rasm çizildi. 2025-yil 16-yanvarda Olmaotada haykali oçildi. 2024-yilda Olmaota maslihati Gagarin prospektining janubiy qismini uning nomi bilan ataşga qaror qildi; bu qaror turliça munosabat uyğotdi.