Töyboyeva Sofiya
SaqlaşBoşqa nomlari: Sofia Tuibayeva
Öqiş: 2 daqiqa
Sofiya Erjanovna Töyboyeva (tojikça: Sofiya Erҷonovna Tӯyboeva) — tojik va özbek teatr hamda kino aktrisasi. Uzoq yillar Duşanbedagi A. Laxuti nomidagi Tojikiston akademik drama teatrida işlagan, Tojikiston SSR xalq artisti (1941).
Hayoti
13Özbekça va rusça Vikipediya ma'lumotlariga köra, Sofiya Töyboyeva 1913-yil 30-yanvarda Buxoroda tuğilgan. Inglizça Vikipediyada esa tuğilgan joyi Qazalinsk deb körsatilgan; bu ma'lumotlar bir-biriga zid.
1929–1931-yillarda u Hamza nomidagi Özbek akademik drama teatrida aktrisa bölib işlagan. Inglizça manbada bu teatr Toşkentda joylaşgani va aktrisa faoliyatini 1920-yillarning örtalarida Buxoroda boşlagani aytilgan. 1931-yildan Duşanbedagi A. Laxuti nomidagi Tojikiston akademik drama teatrida işlagan; özbekça va rusça maqolalarda bu davr 1991-yilgaça davom etgani qayd etilgan.
Vafot sanasi manbalarda turliça: özbekça va rusça Vikipediyada 1996-yil 25-oktyabr, inglizça Vikipediyada 1996-yil 26-oktyabr. Özbekça va rusça maqolalarga köra, u Duşanbeda vafot etgan va Sari Osiyo qabristoniga dafn etilgan.
Teatr işi
13Manbalarda aktrisa ijodi çuqur emotsionallik, nutq va rolning plastik çizmasi birligi, detallarning puxtaligi bilan ajralib turgani ta'kidlanadi. Unda katta badiiy madaniyat va mutanosiblik hissi bölgani yoziladi.
Laxuti teatri sahnasida ijro etgan rollari orasida: Dilbar (Yaşenning «Ikki kommunist»i, 1931), Tursun (Yanning «Hujum»i, 1931), Şirin (Usmonovning «Kuraş»i, 1933), Luiza («Makr va muhabbat»), Dezdemona, Laurensiya (1942), Juletta (1947), Saodat (1948), Lyubov Yarovaya (1955), Şi Pin (Tsao Yuyning «Töfon»i, 1958), Krupskaya («Uragan», 1957), Sarvar (1962), Xolniso (Abdulla Qahhorning «Ipak sözana»si) va Gulbibi bor.
Kinodagi faoliyati
13Özbekça va rusça Vikipediyaga köra, u tojik milliy kinosining birinçi aktrisasi bölib, «Emigrant» (1934) badiiy filmida rol öynagan. 1937-yildan tojik tilidagi badiiy filmlarni dublyaj qilişda qatnaşgan. Inglizça maqolada uning kinodagi faoliyati 1934-yilda boşlangani va «Man bo duxtari vohurdam» (1957), «Qismati şoir» (1959), «Vaqti zangirii pisaram rasid» (1960), «Zumrad» (1961) filmlarida rol öynagani aytilgan. Şuningdek, u Tojikiston milliy teatrining asosçilaridan biri sifatida tilga olinadi va yoş aktyorlarni tayyorlaşda faol bölgan.
Mukofotlari va xotirasi
13U Lenin ordeni (1954), uç marta Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1941, 1949, 1957), SSSR va Tojikiston SSR medallari hamda diplomlari bilan taqdirlangan. 1941-yilda Tojikiston SSR xalq artisti unvonini olgan, 1958-yildan SSSR Kinematograflar uyuşmasi a'zosi bölgan.
1991-yilda aktrisa hayoti va ijodi haqida «Sofiya Tuyboyeva» hujjatli filmi (rejissyor R. Samadov) suratga olingan. N. Nurdjanovning u haqidagi kitobi 2013-yilda Duşanbeda naşr etilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Töyboyeva Sofiya // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1561 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APATöyboyeva Sofiya. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1561
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1561
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q4430044wikidata.org · 5 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.