Dilşod Otin
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Dilşod Otin (taxalluslari Barno, Dilşodi Barno; asl ismi Dilşod Rahimqul söfi qizi; 1800–1905/1906) — şoira, tarixnavis va ma'rifatparvar ayol. ÖzME'ga köra, u 1800-yilda Öratepada tuğilgan va Qöqonda vafot etgan. Rusça Vikipediya uni fors va çiğatoy tillarida yozgan Markaziy Osiyolik şoira, tarixçi va muallima sifatida tavsiflaydi.1
Hayoti
13ÖzME'ga köra, Dilşod savodni otasidan örgangan. Rusça Vikipediyaga köra, u bolaligida yetim qolgan. Öratepa Qöqon xonligi va Buxoro amirligi örtasidagi uzoq uruşlar markazida edi: 1818-yilda Qöqon xoni Umarxon buyruği bilan şaharda jazo yurişi ötkazilgan va bir neça ming kişi, jumladan Dilşod ham, majburan Farğona vodiysiga köçirilgan. 1820-yilda Taş Mahdumga turmuşga çiqqaç, u Qöqonda qaynonasining qizlar maktabida dars bera boşlagan va aynan şu yerda turkiy til va adabiyotni çuqur örgangan. 1830-yilda özining qizlar maktabini oçgan. Rusça Vikipediyaga köra, yarim asrlik muallimlik faoliyati davomida u 891 nafar qizni savodli qilgan. ÖzME uning şogirdlaridan iqtidorli şoira Anbar Otinni alohida tilga oladi.
Ijodi
13ÖzME'ga köra, Dilşod ğazal, muxammas, musaddas, çiston kabi janrlarda yozgan, xotiranomalar ham yaratgan. Uning 91 ta özbekça va 51 ta tojikça şe'ri hamda «Tarixi muhojiron» («Muhojirlar tarixi») asarining uç qölyozma nusxasi bizgaça yetib kelgan. Ensiklopediya bu asarlarda özaro uruşlar, xalq turmuşi va ijtimoiy-siyosiy voqealar aks etganini qayd etadi. Şoira Turkistonning Rossiya imperiyasi tomonidan bosib olinişiga munosabat bildirgan, el-yurtni ahillikka çaqirgan va yaxşi kunlar kelişiga umid qilgan. Uning lirikasida muhabbat va sadoqat mavzusi vatan va inson erki ğoyalari bilan uyğunlaşib ketgan.
«Tarixi muhojiron»
13ÖzME'ga köra, bu badiiy-tarixiy asarda 19-asrda Qöqon xonligida keçgan tarixiy va ijtimoiy-siyosiy voqealar tasvirlangan. Muallif ayollarni ma'rifatli, erkin va jamiyatning teng huquqli a'zosi bölişga undagan. Asarda Öratepa va Qöqonda yaşagan 30 dan ortiq şoir va şoiralar ijodi haqida ma'lumot berilgan, şu sababli u tazkira sifatida ham qadrlanadi. Qölyozma nusxalari «Tazkirai Barno», «Sabot ul-başar maa tarixi muhojiron» va «Muntaxab al-aş'ori Barno» nomlari bilan ma'lum.
Merosi
13ÖzME'ga köra, Dilşod Otin asarlarining qölyozmasi Özbekiston Fanlar akademiyasi Şarqşunoslik institutida saqlanadi. Uning asarlari özbek va tojik tillarida naşr etilgan, jumladan «Tanlangan asarlar» (1972) va «Zebunniso, Dilşod va Anbar Otin şe'riyatidan» (1981) töplamlari çiqqan. Rusça Vikipediyaga köra, Qöqon zabt etilgandan keyin ham u şaharda yaşab, «Barno» taxallusi ostida ijod qilişni davom ettirgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Dilşod Otin // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3962 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APADilşod Otin. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3962
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3962
Zamondoşlari
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Дильшоди Барноru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 3-jild, 268-b.manbaa.uz · ÖzME, 3-jild, 268-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.