Nikolay Ogaryov
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Nikolay Platonoviç Ogaryov (1813–1877) — rus şoiri, publitsisti va jamoat arbobi, Aleksandr Gersenning umrbod döstu va safdoşi. Inglizça Vikipediyaga köra, u 1861-yilgi dehqonlarni ozod qiliş islohotini qattiq tanqid qilgan: uning fikriça, krepostnoylar aslida ozod bölmagan, bir xil qaramlikni boşqasiga almaştirgan, xolos.1
Hayoti
13Ogaryov 1813-yil 6-dekabrda (eski uslubda 24-noyabr) Peterburgda badavlat zodagon oilasida tuğilgan. ÖzME'ga köra, 1820-yildan Moskvada yaşagan. Inglizça Vikipediyaga köra, onasidan erta ayrilgan, bolaligi otasining Penza yaqinidagi mulkida ötgan. 1825–1826-yillarda uzoq qarindoşi Gersen bilan tanişgan. Ikkala yigitning qaraşlariga dekabristlar qözğoloni va uning bostirilişidan keyingi vaziyat kuçli ta'sir körsatgan. Inglizça Vikipediyada aytilişiça, 1827-yil yozida ular Moskva yaqinidagi Vorobyovi toğlarida vatanlari ozod bölmaguniça tinim bilmaslikka qasamyod qilişgan; bu joyda hozir yodgorlik bor.
ÖzME'ga köra, 1831-yilda Ogaryov Moskvadagi taşqi işlar arxiviga işga va Moskva universitetiga öqişga kirgan, ammo bir yildan söng öqişni taşlab, Gersen va boşqa döstlari bilan fransuz utopik sotsialistlari ğoyalariga berilgan. 1834-yilda hukumatga muxolif tögarak yiğilişlarida qatnaşgani uçun hibsga olinib, 1835-yilda otasining nazorati ostida yaşaş şarti bilan Penza guberniyasiga surgun qilingan. 1838-yilda Kavkazda davolanayotganda A. I. Odoyevskiy va boşqa surgundagi dekabristlar bilan tanişgan.
Muhojirlikda
131856-yilda Ogaryov Londonga köçib, Gersen bilan birga çor hokimiyatiga qarşi siyosiy faoliyatni boşlagan. Ular «Polyarnaya zvezda» («Qutb yulduzi») almanaxi, «Kolokol» («Qöngiroq») gazetasi va «Golosa iz Rossii» («Rossiyadan sadolar») töplamini naşr etib, Rossiyaga yaşirin yetkazib turgan. Ogaryov Angliyadagi yoş rus muhojirlari bilan ham aloqa örnatgan. Inglizça Vikipediyaga köra, u Jeneva va Nyukaslda ham yaşagan, umrining oxirida turmuş örtoği Meri bilan Grinviçga köçgan va 1877-yil 12-iyunda (eski uslubda 31-may) şu yerda vafot etgan.
Ijodi
13ÖzME'ga köra, Ogaryov 1840-yildan şe'r yoza boşlagan, uning şe'rlari V. G. Belinskiy kabi tanqidçilar tomonidan iliq kutib olingan. Dastlabki ijodida romantik lirika, xususan, muhabbat va tabiat lirikasi ustun bölgan, keyinroq publitsistik ohang kuçaygan, muhojirlik davri şe'rlari esa inqilobiy demokratlarning ğoyaviy kuraşiga xizmat qilgan. Inglizça Vikipediyaga köra, uning ilk şe'rlarida şaxs va xalq erkinligi, ijtimoiy norozilik, yolğizlik va umidsizlik mavzulari yetakçi bölgan; «Şoir ölimi» (1837) Puşkinga, «Ryleyev xotirasiga» (1859) dekabristlarga bağişlangan. 1840–1850-yillarda «Qişloq» (1847) kabi şe'riy qissalarida krepostnoy tuzum davridagi qişloq hayotini tasvirlagan. Ogaryov nasriy xotiralar va adabiy-tanqidiy maqolalar ham yozgan, jumladan 1860-yilda Londonda Kondratiy Ryleyev şe'rlari naşriga söz boşi bitgan. Uning asarlari töplami tört jildni taşkil qiladi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Nikolay Ogaryov // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4193 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APANikolay Ogaryov. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4193
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4193
Zamondoşlari
Manbalar
2 ta manba- 1Inglizça Vikipediya: Nikolay Ogareven.wikipedia.org
- 2ÖzME, 6-jild, 33-b.manbaa.uz · ÖzME, 6-jild, 33-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.