Georgiy Jukov
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Georgiy Konstantinoviç Jukov (1896—1974) — sovet harbiy va davlat arbobi, Sovet Ittifoqi marşali (1943). U Ikkinçi jahon uruşi davrida Qizil Armiyaning eng muhim operatsiyalarini rejalaştirgan va boşqargan sarkardalardan biri sifatida tanilgan. ÖzME'ga köra, u tört marta Sovet Ittifoqi Qahramoni unvonini olgan (1939, 1944, 1945, 1956). Rusça Vikipediyaga köra, Jukov ikki marta «Ğalaba» ordeni bilan taqdirlangan, urişdan keyingi yillarda xalq orasida uni «Ğalaba marşali» deb atay boşlagan.12
Yoşligi va harbiy yöli boşi
13Jukov eski hisob böyiça 1896-yil 19-noyabrda, yangi hisob böyiça 1-dekabrda Kaluga guberniyasining Strelkovka qişloğida tuğilgan. Rusça Vikipediyaga köra, otasi etikdöz, onasi dehqon oilasidan bölgan. Bola çerkov qoşidagi maktabda öqigan, 1908-yildan Moskvada toğasining möynaçilik ustaxonasida şogird bölib işlagan va kunduzgi mehnatdan söng keçki kurslarda bilim olgan. 1915-yilda u Rossiya imperiyasi armiyasiga çaqirilgan, otliq qismlarda xizmat qilgan va jangdagi xizmatlari uçun ikkita Georgiy xoçi bilan taqdirlangan. 1918-yildan Qizil Armiya safida, fuqarolar uruşida qatnaşgan.
Uruşgaça bölgan davr
13Inglizça Vikipediyaga köra, 1939-yil yozida Jukov Mongoliyadagi Xalxin-Gol daryosi atrofida sovet-mongol qöşinlariga qömondonlik qilib, Yaponiya kuçlari ustidan ğalaba qozongan va buning uçun birinçi Qahramon yulduzini olgan. ÖzME'ga köra, 1940-yildan u Kiyev harbiy okrugi qöşinlariga boşçilik qilgan, 1941-yil yanvaridan iyuligaça esa Boş ştab boşliği va mudofaa xalq komissarining örinbosari bölgan. Inglizça Vikipediyaga köra, uruş boşlangaç, Kiyev mudofaasi böyiça Stalin bilan kelişmovçilik sabab u bu lavozimdan ketgan.
Ikkinçi jahon uruşida
13ÖzME Jukovning harbiy faoliyatidagi asosiy bosqiçlarni sanab ötadi: 1941—1942-yillardagi Moskva va Leningrad mudofaasi, Leningrad qamalini yoriş, Stalingrad va Kursk janglari, Dneprdan ğarbdagi Ukraina yerlarida va Belorussiyada olib borilgan hujumlar, şuningdek Visla—Oder va Berlin operatsiyalari. 1942-yil avgustidan uruş tugagunça u Oliy Boş qömondonning örinbosari bölgan. Inglizça Vikipediyaga köra, köp operatsiyalarni u Aleksandr Vasilevskiy bilan birgalikda rejalaştirgan, 1945-yilda esa 1-Belorussiya frontiga qömondonlik qilib, Germaniya poytaxti Berlinni egallagan qöşinlarga boşçilik qilgan.
ÖzME'ga köra, 1945-yil 8-mayda Jukov sovet oliy qömondonligi nomidan Germaniyaning sözsiz taslim böliş hujjatini qabul qilgan. Inglizça Vikipediyaga köra, şu yili Moskvadagi Ğalaba paradini ham u qabul qilgan. 1945—1946-yillarda Germaniyadagi sovet işğol zonasining harbiy ma'muriyatini boşqargan.
Uruşdan keyingi yillar
13Inglizça Vikipediyaga köra, Jukovning xalq orasidagi obröyi Stalinni xavotirga solgan. ÖzME'ga köra, 1946-yil martida Quruqlikdagi qöşinlar boş qömondoni etib tayinlangan bölsa-da, şu yilning özida lavozimidan çetlatilib, avval Odessa, 1948-yildan esa Ural harbiy okrugiga yuborilgan. Stalin vafotidan söng, 1953-yilda mudofaa vazirining birinçi örinbosari, 1955-yilda esa mudofaa vaziri bölgan. 1956—1957-yillarda partiya Markaziy Qömitasi Prezidiumiga avval a'zolikka nomzod, keyin a'zo bölgan.
1957-yil oktabrida Nikita Xruşçev bilan kelişmovçilik oqibatida vazirlik lavozimidan böşatilgan, 1958-yilda esa harbiy xizmatdan iste'foga çiqarilgan. Keyingi yillarda u «Esdaliklar va mulohazalar» nomli xotiralar kitobini yozgan. Jukov 1974-yil 18-iyunda Moskvada vafot etgan; Inglizça Vikipediyaga köra, uning xoki Kreml devori yonidagi qabristonga qöyilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Georgiy Jukov // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4292 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAGeorgiy Jukov. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4292
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4292
Zamondoşlari
Manbalar
3 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Жуков, Георгий Константиновичru.wikipedia.org
- 2Inglizça Vikipediya: Georgy Zhukoven.wikipedia.org
- 3ÖzME, 3-jild, 205–206-b.manbaa.uz · ÖzME, 3-jild, 205–206-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.