Şarof Raşidov
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Şarof Raşidoviç Raşidov (1917–1983) — sovet partiya va davlat arbobi hamda özbek yozuvçisi. 1959-yildan vafotigaça Özbekiston Kommunistik partiyasi Markaziy Komitetining birinçi kotibi bölgan.
Hayoti
13Raşidov 1917-yil 6-noyabrda (eski hisob böyiça 24-oktabrda) Jizzaxda, dehqon oilasida tuğilgan. Rus va ingliz Vikipediyasiga köra, tuğilgan joyi hozirgi Jizzax viloyatidagi Sovungarlik qişloği. Ingliz manbasida otasi Raşid Xalilov, onasi Kuysinoy, oilada oltita farzand bölgani aytiladi.
U 1935-yilda Jizzax pedagogika texnikumini tugatib, maktabda öqituvçilik qilgan. 1937–1941-yillarda Samarqand viloyat gazetasida mas'ul kotib, muharrir örinbosari va muharrir bölib işlagan. 1941-yilda Samarqand davlat universitetining filologiya fakultetini, 1948-yilda BKP(b) MK qoşidagi Butunittifoq partiya maktabini (sirtqi) tugatgan. 1939-yildan KPSS a'zosi edi.
Ikkinçi jahon uruşida 1941–1942-yillarda qatnaşgan. Rus va ingliz manbalariga köra, Moskva jangida iştirok etgan, oğir yaralangan va 1943-yilda xizmatdan böşatilgan. 1943–1944-yillarda gazeta muharriri, 1944–1947-yillarda Samarqand viloyat partiya qömitasi kotibi, 1947–1949-yillarda „Qizil Özbekiston“ gazetasining mas'ul muharriri böldi.
Siyosiy faoliyati
131949–1950-yillarda Özbekiston Yozuvçilar uyuşmasi boşqaruvi raisi, 1950–1959-yillarda Özbekiston SSR Oliy Soveti Prezidiumi raisi va SSSR Oliy Soveti Prezidiumi raisi örinbosari bölgan. 1959-yil martidan Özbekiston KP MK birinçi kotibi, 1961-yildan KPSS MK a'zosi, 1966-yil aprelidan Siyosiy byuro a'zoligiga nomzod edi.
U 1937–1938-yillarda nohaq hukm qilingan ziyolilarni reabilitatsiya qiliş taşabbusi bilan çiqqan. 1962-yilda Kuba inqirozi paytida Fidel Kastro bilan muzokaralarda sovet delegatsiyasiga rahbarlik qilgan. 1966-yilda Toşkentda Hindiston va Pokiston örtasidagi muzokaralarni tayyorlaşda iştirok etgan.
Rahbarligi davrida
13Uning rahbarligida Çkalov nomidagi Toşkent aviatsiya birlaşmasi yirik korxonalardan biriga aylandi, 1969-yilda Muruntov oltin koni özlaştirildi, issiqlik va gidroelektr stansiyalari qurildi. 1966-yildan Toşkent qayta qurildi, 1977-yilda Örta Osiyoda birinçi metro oçildi. 1970-yilda Samarqandning 2500 yilligi nişonlandi. Ilmiy-tadqiqot institutlari soni 1960-yildagi 64 tadan 1980-yillar boşida 100 taga yetdi.
Adabiy ijodi
13Raşidov „Çegaraçi“ dostoni (1937), şe'rlar töplami (1945), „Ğoliblar“ qissasi, „Börondan kuçli“ (1958) va „Qudratli tölqin“ (1964) romanlari, „Kaşmir qöşiği“ (1956) qissasi muallifi. Ikki marta Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1974, 1977) bölgan.
Paxta işi va merosi
13Uning davrida qişloq xöjaligida ekstensiv usul, paxta yakkahokimligi va ekologik vaziyatning buzilişi kuzatildi. Paxta hosili haqida oşirib yozilgan ma'lumotlar berilgani manbalarda qayd etilgan. 1983-yil 31-oktabrda vafot etdi. Rus Vikipediyasiga köra, avval Toşkent markazida dafn etilib, 1984-yilda Çiğatoy qabristoniga köçirilgan. Vafotidan söng „özbek işi“ yuritilib, respublika rahbarlarining köpçiligi javobgarlikka tortildi.
Mustaqillikdan keyin nomi oqlandi. 1994-yilda Alişer Navoiy nomidagi Davlat mukofoti berildi. 2016-yilda Jizzax tumani uning nomi bilan atalgan, 2017-yilda Jizzaxda haykali oçilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Şarof Raşidov // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1177 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAŞarof Raşidov. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1177
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1177
Hayot yöli 4 bekat · Globusda köriş →
Jizzax 1917–1935 · 18 yil
Jizzaxda dehqon oilasida tuğilgan va Jizzax pedagogika texnikumini tugatgan.
Samarqand 1937–1941 · 4 yil
Samarqand viloyati gazetasida işlagan va Samarqand davlat universitetining filologiya fakultetini tugatgan.
Samarqand 1943–1947 · 4 yil
Uruşdan qaytgaç «Lenin yöli» gazetasi muharriri, söngra Samarqand viloyat partiya komiteti kotibi bölgan.
Toşkent 1947–1983 · 36 yil
«Qizil Özbekiston» muharriri, Yozuvçilar uyuşmasi raisi, Oliy Sovet Prezidiumi raisi va Özbekiston KP MK birinçi kotibi lavozimlarida işlagan.
Zamondoşlari
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q982769wikidata.org · P106, P569 (Yulian taqvimi), P19, P570, P20
- 2https://uz.wikipedia.org/wiki/Sharof_Rashidovuz.wikipedia.org
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.