Vafo Möminov
SaqlaşÖqiş: 1 daqiqa
Vafo Araboviç Möminov (1927-yil 12-dekabr, Şofirkon tumani — 1989-yil 9-noyabr, Buxoro) — özbek fizigi, yadro fizikasi sohasidagi olim va oliy ta'lim taşkilotçisi. Fizika-matematika fanlari doktori (1979), professor (1981), Özbekistonda xizmat körsatgan fan arbobi (1977).1
Hayoti va faoliyati
13ÖzME'ga köra, Möminov hozirgi Buxoro viloyatining Şofirkon tumanida tuğilgan. 1948-yilda Samarqand davlat universitetini tamomlab, dastlab şu universitetda (1948–1950), keyin Farğona pedagogika institutida (1951–1957) dars bergan.
1957-yilda u Özbekiston Fanlar akademiyasining Yadro fizikasi institutiga ilmiy xodim bölib örtgan va bu yerda yigirma yildan ortiq işlagan: 1969–1979-yillarda institut direktorining örinbosari lavozimida bölgan. 1979-yilda Buxoroga qaytib, Buxoro pedagogika institutining rektori etib tayinlangan va bu lavozimda 1986-yilgaça işlagan. Umrining sönggi yillarida (1986–1989) şu institutning umumiy fizika kafedrasini boşqargan. Özbekça Vikipediyada ham uning tarjimai holi ÖzME ma'lumotlariga mos keladi.
Ilmiy işlari
13Möminovning ilmiy faoliyati asosan yadro fizikasi bilan boğliq. ÖzME'ga köra, uning rahbarligida Yadro fizikasi institutidagi U-150 siklotroni negizida moddalarning element tarkibini aniqlaş uçun noyob ilmiy uskunalar va uslublar majmui yaratilgan. Bu usulda tezlaştirilgan zaryadli zarralar dastasi namunaga yönaltiriladi va undan çiqadigan nurlanişga qarab tarkibdagi kimyoviy elementlar aniqlanadi. Majmua yordamida katta hajmdagi tahliliy tadqiqotlar ötkazilgan. Siklotron — zaryadli zarralarni kuçli magnit maydonida spiralsimon yöl böylab aylantirib, özgaruvçan elektr maydoni yordamida bosqiçma-bosqiç tezlaştiradigan qurilma.
Bunday yadro-fizik tahlil usullari namunani buzmasdan, juda kiçik miqdordagi elementlarni ham aniqlaş imkonini beradi. Şu sababli ular geologiya, metallurgiya, biologiya va atrof-muhitni örganişda qöllanadi.
E'tirof
13Ilmiy xizmatlari uçun Möminov 1981-yilda Beruniy nomidagi Özbekiston Davlat mukofotiga sazovor bölgan. ÖzME uni fizik olim sifatida qayd etadi; uning faoliyati respublikada yadro fizikasining amaliy yönalişlarini rivojlantiriş va Buxorodagi oliy ta'limni mustahkamlaş bilan boğliq.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Vafo Möminov // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3265 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAVafo Möminov. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3265
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3265
Zamondoşlari
Manbalar
2 ta manba- 1Özbekça Vikipediya: Vafo Möminovuz.wikipedia.org
- 2ÖzME, 6-jild, 963–964-b.manbaa.uz · ÖzME, 6-jild, 963–964-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.