Azroqiy
SaqlaşBoşqa nomlari: Abul-Muhosin Abu Bakr Zaynuddin Azroqiy · Azraqi
Öqiş: 2 daqiqa
Azroqiy (töliq ismi Abul-Muhosin Abu Bakr Zaynuddin Azroqiy) — 11-asrda yaşab ijod etgan fors şoiri. U Hirotda tuğilgan va madhiyanavis sifatida tanilgan.
Hayoti
13Azroqiy Hirotda kitob sotuvçi oilasida tuğilgan. Otasining ismi Ismoil Varroq bölib, «varroq» sözi «kitob sotuvçi» ma'nosini bildiradi. Rus tilidagi Vikipediyada şoirning töliq nomi Abu-l-Mahosin Abu Bakr Zayn-ad-din ibn Ismoil Varroq deb keltirilgan, unda Hiraviy nisbasi ham qöşiladi.
Rivoyatga köra, Firdavsiy Ğaznadan Tusga qoçib ketayotganda Azroqiyning otasi uyida boşpana topgan. Rus tilidagi Vikipediyada bu ma'lumot Nizomiy Aruziy Samarqandiyga tegişli deb körsatilgan: unga köra, Firdavsiy Sulton Mahmud Ğazneviydan (971–1030) qoçib, ularning uyida taxminan yarim yil yaşiringan.
Tuğilgan va vafot etgan yili haqida
Manbalar bu borada bir-biriga zid. Özbekça va inglizça Vikipediyada Azroqiy 1072-yilda vafot etgan deyiladi. Rusça Vikipediyada ham avval şu sana keltirilgan, biroq «boşqa ma'lumotlarga köra» u 1072-yilda tuğilgan, yoşligida Saljuqiy şahzoda — Sulton Alp Arslonning öğli — marhamatiga erişgan va 1132/1133-yilda vafot etgan.
Ijodi
13Azroqiy taniqli madhiyanavislardan biri bölgan. Uning qasidalari saqlanib qolgan. Rusça Vikipediyada ular orasida Buyuk Xurosonning hokimi Tuğonşoh ibn Alp Arslonga (1083–1092) bağişlangan madhiya borligi aytiladi. Uslubi haqida şoir şe'rlari nozik timsol va metaforalarga boy bölgani yoziladi.
Özbekça va inglizça manbalarga köra, u «Alfiya va Şalfiya» asarini şe'riy şaklga solgan va Alp Arslonning öğli «Şamsudavla Abulfavoris Tuğon-Şoh»ga özi haqida şe'r aytgani rivoyat qilinadi. Şuningdek, u «Sandbodnoma»ning bir versiyasini yozgan. Qasidalaridan taşqari bu asarlarning heç biri saqlanmagan.
Rusça Vikipediyada ta'kidlanişiça, ayrim tazkira tuzuvçilari «Sindbodnoma» şe'riy bayonini va «Alfiya-Şalfiya» nomli erotik risolani Azroqiyga nisbat beradi.
Manbalar haqida
13Maqola Vikipediyaning özbek, rus va ingliz tillaridagi sahifalariga asoslangan. Ularda Jan Rypkaning «History of Iranian Literature» kitobi, «Encyclopædia Iranica»dagi «Azraqī Herawī» maqolasi hamda «Qisqa adabiy ensiklopediya» (1962) havola qilingan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Azroqiy // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1584 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAAzroqiy. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1584
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1584
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q4832906wikidata.org · P106, P569 (Yulian taqvimi), P19, P570 (Yulian taqvimi)
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.