Ismoil Ğaznaviy
SaqlaşBoşqa nomlari: Ismail of Ghazni
Öqiş: 2 daqiqa
Ismoil Ğaznaviy (Ismoil ibn Sabuktakin) — 997–998-yillarda Ğaznaviylar davlatida hukmdorlik qilgan şaxs. U otasi Sabuktakin vafotidan keyin taxtga çiqqan, ammo akasi Mahmud tomonidan mağlub etilgan.
Kelib çiqişi va taxtga çiqişi
13Ismoil Sabuktakinning öğli bölib, rus tilidagi Vikipediyaga köra, onasi Alptakinning qizi edi. Inglizça Vikipediyada Mahmud uning katta ögay akasi, deb körsatilgan; Ismoilning onasi Sabuktakinning sobiq xöjayini Alptakinning qizi bölgani, ehtimol, uning vorislikka tayinlanişiga sabab bölgan, deyiladi.
Sabuktakin 997-yilda vafot etdi. Özbekça Vikipediyaga köra, u vafotidan oldin ikkinçi öğli Ismoilning özidan keyin taxtga çiqişini vasiyat qilgan. Ingliz manbasiga köra, Sabuktakin Balxdagi yuriş paytida orttirgan kasallikdan vafot etgan. Ismoil Balxga kelib, özini sulton deb e'lon qilgan. Rus manbasida Ğaznaviylar davlati Sabuktakin ölimidan keyin bölinib ketgani, Ismoil esa katta öğil bölmasa-da, Ğazna hukmdoriga aylangani aytiladi. Unga köra, u rasman Somoniylar va Abbosiy xalifasining vassali sifatida körsatilgan. Sabuktakinning Ismoilni emas, katta öğli Mahmudni emas, aynan Ismoilni tanlaş sabablari manbalarda aniq emas deb qayd etilgan.
Mahmud bilan kuraş
13Voris tayinlangan paytda Mahmud Somoniylar fuqarolar uruşida qatnaşib, Nişopurda turgan edi. Mahmud Ismoilning huquqiga e'tiroz bildirdi. Özbekça Vikipediyaga köra, u amakisi Borguz va ukasi Nureddin Yusuf yordamida Ğazna ustiga qöşin tortgan. Rus manbasida esa Mahmud akasi Abul-Muzaffar Nasr (Bost hokimi) va amakisi Borguz (Hirot hokimi) yordamiga tayangani aytiladi.
Mağlubiyati va taqdiri
13Ismoil 998-yil mart oyida Mahmud bilan bölgan jangda mağlub böldi. Rus manbasiga köra, jang Rabi şahri yaqinida bölgan; özbek va ingliz maqolalarida u Ğazna jangi deb ataladi. Ismoilning hukmronligi taxminan yetti oy davom etgan (ingliz manbasida — 997-yil avgustidan 998-yil martigaça).
Uning keyingi taqdiri haqida manbalar bir-biriga zid. Özbekça Vikipediyaga köra, Ismoil qoçib, bir qal'aga yaşiringan, biroz vaqt ötgaç Mahmudga topşirilgan va qatl etilgan. Rus manbasida u asirga tuşib, umrining oxirigaça asirlikda bölgani yozilgan. Ingliz manbasiga köra esa, u umrining qolgan qismini Juzjondagi qal'ada qamoqda ötkazgan.
Manbalar haqida
13Ismoil haqidagi ma'lumotlar Encyclopædia Iranica'da ham keltirilgani rus va ingliz maqolalarida qayd etilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Ismoil Ğaznaviy // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1284 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAIsmoil Ğaznaviy. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1284
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1284
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q32617wikidata.org · P569 (Yulian taqvimi), P19, P20
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.