Qahhor Mahkamov
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Qahhor Mahkamov (1932-yil 16-aprel – 2016-yil 8-iyun) — tojik davlat va siyosat arbobi. U 1985–1991-yillarda Tojikiston Kommunistik partiyasining birinçi kotibi bölgan va 1990-yilda Tojikiston SSR Prezidenti etib saylangan.
Hayoti va faoliyati boşlanişi
1,3Mahkamov 1932-yil 16-aprelda Xöjandda dehqon oilasida tuğildi. Leningrad toğ-kon institutini tugatdi; bu yil Özbekça va rusça manbalarda 1953-yil, inglizça Vikipediyada 1952-yil deb körsatilgan. Inglizça manbada u 1949-yilda Duşanbe sanoat texnikumini bitirgani ham aytilgan.
Öqişni tugatgaç, Şörobdagi «Tojikkömir» trestida işladi: şamollatiş tizimi boşliği, boş muhandis yordamçisi, uçastka boşliği, boş muhandis va şaxta boşliği lavozimlarida böldi. 1957-yilda Kommunistik partiya a'zosi böldi. 1961-yilda Leninobod ijroiya qömitasi raisi, 1963-yilda Tojikiston SSR davlat rejalaştiriş qömitasi raisi, 1965-yildan Ministrlar Soveti Raisining örinbosari böldi. 1982-yildan Ministrlar Soveti Raisi lavozimida işladi.
Respublika rahbari
1,31985-yilda Tojikiston Kommunistik partiyasining birinçi kotibi etib saylandi. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, u perestroykani qöllab-quvvatladi va 1990-yil 13-iyuldan 1991-yil 23-avgustgaça KPSS Siyosiy byurosi a'zosi böldi.
1990-yil fevralida Duşanbeda ommaviy tartibsizliklar böldi. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, ular harbiylar va içki işlar kuçlari tomonidan bostirilgan, 22 kişi halok bölgan. Mahkamov va Ministrlar Soveti raisi Izzatullo Hayoyev 14-fevralda iste'fo berdi; rus tilidagi manbaga köra, bu iste'fo Markaziy Komitet tomonidan qabul qilinmagan. 1990-yil 30-noyabrda Mahkamov Tojikiston SSR Prezidenti etib saylandi.
1991-yil avgustidagi muvaffaqiyatsiz davlat töntarişidan keyin muxolifat uning iste'fosini talab qilib mitinglar ötkazdi. 31-avgustda Oliy Kengaş deputatlari unga işonçsizlik bildirdi va u prezident lavozimidan ketdi; 7-sentyabrda partiya birinçi kotibi vazifasidan ham ozod etildi.
Iste'fodan keyingi hayoti
1,3Iste'fodan söng Mahkamov siyosiy faoliyatdan çetlaşdi. Unga 1000 sovet rubli miqdorida pensiya tayinlandi, lekin uning sözlariga köra, 1993–1994-yillarga kelib nafaqasini yöqotdi va tadbirkorlardan birining yordamçisi va maslahatçisi bölib işladi. Inglizça Vikipediyada 2000-yilda Prezident farmoni bilan Milliy Majlis a'zosi etib tayinlangani qayd etilgan.
Inglizça Vikipediyaga köra, rafiqasi Gavxar Şakirovna Mahkamova (1934–2013) bilan 63 yil birga yaşagan; ularning uç farzandi bor.
Vafoti va mukofotlari
1,3Mahkamov 2016-yil 8-iyunda Duşanbeda 84 yoşida oğir xastalikdan söng vafot etdi. Janoza 9-iyunda Xöja Yoqub nomidagi Juma masjidida ötkazildi, uni Tojikiston oliy muftiysi Saidmukarram Abdulqodirzoda olib bordi. Marosimda bir neça ming kişi, jumladan Emomali Rahmon qatnaşdi.
U törtta Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan va «Tojikistonning xizmat körsatgan muhandisi» unvoniga ega bölgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Qahhor Mahkamov // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1197 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAQahhor Mahkamov. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1197
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1197
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q1188596wikidata.org · 5 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.