Ahmad Zohir
SaqlaşBoşqa nomlari: Ahmad Zahir
Öqiş: 2 daqiqa
Ahmad Zohir (1946-yil 14 iyun — 1979-yil 14 iyun) — afğon qöşiqçisi va bastakori. U «Afğon Elvisi» nomi bilan tanilgan. Qöşiqlarining aksariyati dari tilida, ayrimlari puştu, şuningdek rus, urdu va ingliz tillarida.
Hayoti
13Ahmad Zohir 1946-yil 14-iyunda Kobulda puştunlar oilasida tuğilgan. Otasi Abdul Zohir qirollik saroyi şifokori bölgan, 1971–1972-yillarda soğliqni saqlaş vaziri va Boş vazir lavozimlarida işlagan hamda 1964-yilgi Konstitutsiyani yozişga yordam bergan. Katta singlisi Zohira Zohir keyinçalik AQSh prezidenti Ronald Reyganning sartaroşi sifatida tanilgan.
Zohir Kobuldagi Habibiya örta maktabida öqigan va u yerda havaskor guruh tuzgan; guruhda u akkordeon çalib, yakkaxon kuylagan. Bariton ovozi tufayli unga «Habibiya bulbuli» laqabi berilgan. Keyin Kobuldagi öqituvçilar kollejini tamomlagan va Hindistonda ikki yil ingliz tili öqituvçisi böliş uçun öqigan. Qaytgaç, The Kabul Times gazetasida jurnalist bölib işlagan, tez orada birinçi albomi ustida iş boşlagan.
Ijodi
13Birinçi yozilgan qöşiği «Gar Kuni Yak Nizara» hind ragasini ğarb pop ritmlari bilan uyğunlaştirgan. Birinçi albomi Kobul radiosida yozilgan; unda akkordeon katta örin tutgan, ritm uçun esa baraban örniga tabla tanlangan. Eng maşhur qöşiği «Az Ghamat Ay Nazanin» edi. Ikkinçi albomi uni maşhurlikka olib çiqdi va tanqidçilar uni badiiy durdona deb baholagan.
Uning musiqasida xalq musiqasi, fors adabiyoti, hind klassik musiqasi, ğarb pop va rok uslublari uyğunlaşgan. Manbalarga köra, u Sarbon va Salim Sarmast yaratgan afğon ohangini soddalaştirib, keng ommaga yetkazgan. Zohir boşqa ijodkorlarning qöşiqlarini ham kover qilib kuylagan, jumladan hind filmi «Bobbi», eron qöşiqlari, Enriko Masias va Elvis Presli qöşiqlarini. Rusça manbada u «El Bimbo» qöşiğining asl muallifi sifatida körsatilgan; özbekça va inglizça maqolalarda esa bu qöşiq bilan Klod Morgan asari örtasidagi munosabat bahsli ekani, sanalar 1971 va 1977-yil deb turliça berilgani aytiladi.
Albomlari soni haqida manbalarda turliça ma'lumot bor: 14 ta studiya albomi, 22 dan ortiq yoki 30 dan ortiq albom. Savr inqilobidan söng u yangi kommunistik rejimni uçta qöşiqda tanqid qilgan.
Vafoti
13Zohir 1979-yil 14-iyunda 33 yoşga tölgan kuni vafot etdi. Axborot vositalarida Salang ötkazgiçi yaqinidagi avtohalokat haqida xabar berilgan, biroq ayrimlar uni siyosiy sabablarga köra öldirilgan deb da'vo qiladi. Ba'zilar buyruqni Hafizulloh Aminga yoki uning yordamçisi Dovud Taruunga boğlaydi. Dafn marosimida katta olomon qatnaşgan. Uning öğli Rişod birinçi xotini Najiyadan; rusça manbada qizi Şabnam ham tilga olinadi.
Merosi
13Vafotidan keyin Zohir xalq qahramoni sifatida e'tirof etildi. Qabri 1990-yillar oxirida Tolibon tomonidan vayron qilingan, keyin muxlislar tomonidan tiklangan va 2018-yilda ta'mirlangan; muxlislar uning nomida fond taşkil qilgan. NPR uni xalqaro miqyosda iz qoldirgan 50 ta oltin ovozdan biri sifatida qayd etgan. 2018-yilda Zohir hayoti haqida hujjatli film suratga oliş uçun Sem Frensis tayinlangan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Ahmad Zohir // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1211 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAAhmad Zohir. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1211
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1211
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q195522wikidata.org · 5 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.