Sulton Ahmad Mirzo
SaqlaşBoşqa nomlari: Sultan Ahmed Mirza
Öqiş: 2 daqiqa
Sulton Ahmad Mirzo (1451–1494) — Temuriylar sulolasidan bölgan Movarounnahr hukmdori. U Abu Said Mirzoning katta öğli bölib, 1469-yildan 1494-yilgaça hukmronlik qilgan.
Hayoti
13Sulton Ahmad Mirzo 1451-yilda Samarqandda tuğilgan. Onasi Örda Buğa Tarxonning qizi edi. Otasi unga Samarqand va Buxoro viloyatlari hokimligini bergan. 1469-yilda otasi halok bölgaç, u Movarounnahrdagi Temuriylar davlati boşiga keldi. Rus tilidagi ma'lumotda u Movarounnahrning 7-sultoni deb körsatilgan.
Keyinçalik uning tasarrufiga Toşkent, Şoxruxiya va Sayram qöşildi. Toşkent va Sayramni u keyinroq ukasi Umar Şayx Mirzoga topşirgan. Xöjand bilan Öratepa ham bir neça muddat uning qölida bölgan.
Siyosiy faoliyati
13Ingliz tilidagi ma'lumotga köra, hukmronligi davrida u Qoraqöyunlilarning kamida bitta bosqinini qaytargan, ammo Xurosonni uning hukmdori Sulton Husayn Mirzo Boyqarodan tortib olişga urinişi muvaffaqiyatsiz çiqqan. U ukalari Umar Şayx Mirzo va Sulton Mahmud Mirzo bilan Temuriylar örtasidagi içki uruşlarda iştirok etgan.
1493-yilda Sulton Ahmad Mirzo kuyovi, Toşkent xoni Sulton Mahmudxon bilan ittifoq tuzib, Andijonga — Umar Şayx Mirzoga qarşi yuriş boşladi. Ular Andijon, Axsi va Marğilonni qamal qildilar. Şu paytda Axsida Umar Şayx Mirzo kutilmaganda vafot etib, taxtga 12 yoşli Bobur ötirdi. Bek va amirlar xalqni duşmanga qarşi safarbar etdilar, Sulton Mahmudxon esa Toşkentga qaytib ketdi. Sulton Ahmad Mirzo Boburga Farğona hukmronligini „in'om“ etib, Samarqandga qaytdi.
Şaxsiyati va diniy aloqalari
13Öz xotiralarida jiyani Bobur uni baland böyli, töq sarğiş soqolli, qizil yuzli va semiz, yaxşi suhbatdoş inson deb tasvirlagan. Boburning yozişiça, muhim işlarning köpini şariat yöli bilan hal qilgan, kamondan yaxşi otgan va qirğiy bilan ov qilişni yaxşi körgan. Uning obröli amirlaridan biri Abdulali tarxon edi.
U Movarounnahrda nufuzi nihoyatda baland bölgan Xoja Ahrorni öziga pir tutgan.
Oilasi
13Ingliz tilidagi ma'lumotga köra, uning oltita xotini bölgan. Ikki öğli çaqaloqligida vafot etgan, beşta qizi bölgan. Katta qizi Rabia Sulton begim Qora köz begim nomi bilan ham atalgan. Oyşa Sulton begim va Ma'suma Sulton begim ismli qizlari Boburning xotinlari bölgan. Bobur beş yoşida Samarqandga kelganida Sulton Ahmad Mirzo Termiz xonzodalaridan bölgan Xonzoda begimga yangi uylangan edi.
Vafoti
13Sulton Ahmad Mirzo 1494-yilda Öratepa yaqinida vafot etdi; özbek tilidagi maqolada joy Oqsuv mavzesi deb körsatilgan. Ingliz tilidagi ma'lumotga köra, u Boburga qarşi Farğona yurişidan qaytayotib vafot etgan. Erkak merosxöri bölmagani uçun Samarqand taxtini ukasi Sulton Mahmud Mirzo egalladi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Sulton Ahmad Mirzo // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1308 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APASulton Ahmad Mirzo. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1308
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1308
Hayot yöli 3 bekat · Globusda köriş →
Samarqand 1451–1469 · 18 yil
Samarqandda tuğilgan; otasi unga Samarqand va Buxoro viloyatlari hokimligini bergan.
Manba: https://uz.wikipedia.org/wiki/Sulton_Ahmad_MirzoSamarqand 1469–1494 · 25 yil
Otasi halok bölgaç Movarounnahr hukmdori sifatida Samarqandda hukmronlik qilgan.
Manba: https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D1%83%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0Istaravşan 1494
Vafot etdi
Zamondoşlari
Manbalar
3 ta manba- 1Wikidata: Q224851wikidata.org · P569 (Yulian taqvimi), P19, P570 (Yulian taqvimi), P20
- 2https://uz.wikipedia.org/wiki/Sulton_Ahmad_Mirzouz.wikipedia.org
- 3https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D1%83%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%B0ru.wikipedia.org
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.