Sulton Muhammad (temuriyzoda)
SaqlaşBoşqa nomlari: Sultan Muhammad bin Baysonqor
Öqiş: 2 daqiqa
Sulton Muhammad (taxminan 1418 — 1452) — Temuriylar sulolasiga mansub şahzoda, Şohrux Mirzoning nevarasi. U 1447-yildan vafotigaça Fors va Markaziy Eronning bir qismini boşqargan.
Kelib çiqişi
13Sulton Muhammad Şohrux Mirzoning öğli Boysunğur Mirzoning öğli edi. Rus tilidagi Vikipediyada u Boysunğurning (1397—1433) ikkinçi öğli, Amir Temurning evarasi deb körsatilgan, onasi Xandon Oğa, birodarlari esa Alouddavla va Abulqosim Bobur ekani aytiladi. Özbekça maqolada Abulqosim Bobur uning öğay ukasi sifatida tilga olinadi.
Hokimiyat uçun kuraş
13Şohrux hukmronligining oxirgi yillarida Sulton Muhammad Temuriylar davlatining ğarbiy viloyatlarida qözğolon kötardi. 1446-yilda Şohrux qözğolonni bostirib, uning köp tarafdorlarini qölga oldi, biroq Sulton Muhammad Luristondan boşpana topdi. Şohrux vafotidan keyin, 1447-yilda, u Luristondan qaytib, Markaziy Eronni öz nazoratiga oldi. Inglizça Vikipediyada bu hudud Markaziy Eron va Fors (Şeroz) deb nomlanadi va uning bu yerdagi hukmronligi 1447-yildan taxminan 1451-yilgaça deb körsatiladi.
Şu davrda davlat bölinib ketgan edi: Sulton Muhammad, Xurosondagi Abulqosim Bobur Mirzo va Movarounnahrdagi amakisi Uluğbek bilan birga Temuriylar imperiyasining uçta eng kuçli hukmdoridan biriga aylandi. U öz yerlarini kengaytiriş maqsadida Mozandaron va Astrobodni egalladi.
Abulqosim Bobur bilan uruş va oxirgi yillari
13Sulton Muhammad keyinroq Abulqosim Bobur bilan uruş boşlab, Xurosonga bostirib kirdi. Yuriş yaxşi boşlandi: 1450-yilda u Maşhadda ukasini mağlub etdi. Inglizça va rusça maqolalarga köra, Abulqosim Bobur unga öz yerlarining bir qismini topşirdi. Biroq keyinroq Sulton Muhammad Abulqosim Bobur tomonidan asirga olindi. Özbekça maqolada bu voqea Seistonda bölgani aytiladi. U 1452-yilda qatl etildi.
Abulqosim Bobur Sulton Muhammadning yerlarini öz qöliga oldi (inglizça maqolada — 1451-yildan), ammo tez orada ularni Jahonşoh boşçiligidagi Qoraqoyunlu turkmanlariga boy berdi.
Oilasi
13Özbekça va rusça maqolalarda Sulton Muhammadning ikki xotini tilga olinadi:
- Oğa Begi Oğa — Yusuf Terxonning qizi, Uluğ Oğa Begumning onasi;
- Tundi Begi Oğa — Yodgor Muhammad Mirzoning onasi.
Inglizça maqolada bulardan taşqari uçinçi xotin ham körsatilgan: Tutuq Ismat, Qoraqoyunlu hukmdori Jahonşohning qizi.
Öğli Yodgor Muhammad Mirzo keyinçalik Xurosonni olti hafta boşqardi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Sulton Muhammad (temuriyzoda) // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1337 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APASulton Muhammad (temuriyzoda). (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1337
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1337
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q7636714wikidata.org · P569 (Yulian taqvimi), P19, P570 (Yulian taqvimi)
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.