Andreyev Mixail Stepanoviç
SaqlaşBoşqa nomlari: Mikhail Stepanoviç Andreyev
Öqiş: 2 daqiqa
Mixail Stepanoviç Andreyev (1873–1948) — rus va sovet şarqşunosi, etnograf, tilşunos va arxeolog. U Örta Osiyo xalqlari madaniyatini örgangan va Toşkentdagi Turkiston şarqşunoslik institutining birinçi rahbari bölgan.
Hayoti
13Andreyev 1873-yil 24-sentyabrda Toşkentda, oddiy askarning oilasida tuğilgan. U Toşkent gimnaziyasida öqigan, 1889-yilda Turkiston öqituvçilar seminariyasiga ötgan. Seminarçi sifatida Toşkentning eski şahar qismiga tez-tez borib, madrasa talabalari, qozi Şarifxöja oilasi va mudarris Ubaydulloh Maqsum bilan tanişgan. Kasal bölib qolgaç, şifokorlar maslahati bilan toğlarga sayohat qilgan; Çimkentda qirğizlarning köçmançi qişloğiga qöşilib, ularning turmuşini kuzatgan. Keyingi sayohatlari Angren yuqori oqimi, Farğona vodiysi, Qizilqum, Falgar, Matça, Zarafşon muzligi, Hisor vodiysi va Yoğnobni qamrab olgan.
1893-yilda seminariyani tugatib, Xöjandda mahalliy aholi uçun keçki kurslar mudiri bölib işlagan. Rus tilidagi Vikipediyaga köra, 1894–1896-yillarda seminariyada öqituvçilik qilgan, 1895-yilda uning birinçi etnografik maqolasi çop etilgan. 1896-yilda A. A. Polovtsov kotibi bölgan, u bilan Zakaspiy va Zakavkazye, Parij va Peterburgda bölgan. 1902-yilda Pomirga, Vahon va Işkaşimga sayohat qilgan va yazğulom tili böyiça ma'lumot töplagan. 1906–1914-yillarda Hindistonda bölib, Fanlar akademiyasi uçun 1000 eksponatli etnografik kolleksiya jönatgan, hind va puştu tillarini örgangan.
Oktyabr inqilobi uni Xöjandda topgan. 1918-yil noyabrda Toşkentda oçilgan Turkiston şarqşunoslik institutiga u birinçi rahbar bölgan, keyinçalik Örta Osiyo davlat universitetida dotsent va professor sifatida işlagan.
Faoliyati
13Andreyev köplab ekspeditsiyalar taşkil etgan: 1921–1922-yillarda Turkiston etnografik xaritasini tuziş ekspeditsiyasi, 1925-yilda Toşkentdan Pomirgaça bölgan ekspeditsiya, 1927-yilda Yoğnob, 1929-yilda Xuf vodiysi ekspeditsiyalari. 1926-yilda sovet-afğon komissiyasi tarkibida Afğonistonga borib, Panjşer tojiklari tili va turmuşiga oid ma'lumot yiğgan. 1934-yilda Pomir viloyatiga, 1936-yilda Buxoro va Xivaga, 1937-yilda Nurota va Marğilonga ekspeditsiyalar uyuştirgan. 1940-yilda Buxoro arki böyiça ekspeditsiya taşkil etgan.
Uning asarlarida Turkiston xalqlarining urf-odati, e'tiqodi, san'ati va dini yoritilgan; Şarqiy Eron tillariga oid işlari ham bor. Taxminan 60 ta asari naşr etilgan.
Taqdiri va unvonlari
131928-yilda Geografiya jamiyatining oltin medali bilan taqdirlangan. 1929-yil 31-yanvarda SSSR Fanlar akademiyasining muxbir a'zosi etib saylangan. 1930-yilda OGPU kollegiyasi uni Olmaotaga 3 yilga surgun qilgan, u muddatdan oldin Toşkentga qaytgan. 1938-yil 10-avgustda ingliz razvedkasi uçun josuslikda ayblanib hibsga olingan, 1939-yil 11-iyunda ozod qilingan. 1943-yil 3-noyabrda Özbekiston SSR Fanlar akademiyasining haqiqiy a'zosi bölgan. 1947-yilda Stalinobodga köçib, Arxeologiya va etnografiya muzeyini oçişga tayyorgarlik körgan.
Oilasi va vafoti
13Rafiqasi va hamkasbi A. K. Pisarçik edi; qizi Yekaterina Mixaylovna Andreyeva araxnolog, biologiya fanlari nomzodi. Andreyev 1948-yil 10-noyabrda Stalinobodda (Duşanbe) vafot etgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Andreyev Mixail Stepanoviç // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1500 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAAndreyev Mixail Stepanoviç. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1500
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1500
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q4065501wikidata.org · 5 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.