Avaz Ötar
SaqlaşBoşqa nomlari: Avaz Polvonniyoz öğli
Öqiş: 2 daqiqa
Avaz Ötar (asli ismi Avaz Polvonniyoz öğli) — özbek ma'rifatparvar şoiri, sartaroş va tabib. U 1884-yilda Xivada tuğilib, 1919-yilda şu yerda vafot etgan.
Hayoti
13Avaz Ötar Xivada sartaroşlar oilasida dunyoga kelgan. Özbek Vikipediyasiga köra, Xorazmda podşoning soçini oladigan sartaroşga «Ötar» degan amal berilgan; şoirning otasi Polvonniyoz ana şunday sartaroş bölgan. Tuğilgan sanasi manbalarda turliça körsatilgan: özbekça maqolada 1884-yil 25-avgust, rus Vikipediyasida 15-avgust.
U dastlab maktabda, söng Xivadagi Inoqiy madrasasida ta'lim olgan. Otasi Xorazm şoir va olimlari bilan döst, öqimişli kişi bölgani uçun farzandining ta'lim-tarbiyasiga jiddiy e'tibor bergan. Avaz sartaroşlikni otasidan, tabiblik va folbinlikni Muhammad Yusuf Bayoniyning akasi Yaxşimurodbekdan örgangan. 18 yoşlarida şoir sifatida xalq orasida tanilgan.
Faoliyati
13Özbek Vikipediyasi ma'lumotiga köra, Muhammad Rahim Soniy (Feruz) uning iste'dodiga e'tibor berib, saroyga taklif qilgan va Tabibiyni unga ustoz etib tayinlagan. Biroq Avaz Ötar saroy hayotiga moslaşa olmagan. Xonga miş-mişlar yetkazilib, şoir 200 qamçi bilan jazolangan va saroydan ketib, ota kasbi sartaroşlikka qaytgan. Rus Vikipediyasida esa u saroydagi illatlardan norozi bölib özi ketgani, saroy kutubxonasidagi mumtoz adabiyot namunalari bilan tanişiş imkoniga ega bölgani aytiladi.
Rus manbasiga köra, 1912-yilda tuzumni tanqid qiluvçi navbatdagi şe'ri uçun şoir qattiq kaltaklangan va qabriston qorovulxonasiga majburan joylaştirilib, qattiq nazorat ostida saqlangan, şunda ham şe'r yozişni davom ettirgan.
Ijodi
1320-asr boşidagi milliy uyğoniş va istiqlol ğoyalari ijodiga ta'sir qilgan. Şe'rlarida erkparvarlik, ozodlik, ma'rifatparvarlik ğoyalari va turmuş illatlariga qarşi hajv yetakçi örin tutgan. U lirik şe'rlar, qit'alar, ruboiylar yozgan; hajviy şe'rlar turkumi «Faloniy» şu davrga oid. «Millat», «Hurriyat», «Topar erkan, qaçon», «Xalq», «Zamon» kabi şe'rlarida millat taqdiri va kelajagini yangiça talqin etgan. Rus manbasida ğazal, muxammas, qit'a, ruboiy janrlari va «Musulmon ruhoniylarining yuqori tabaqasiga», «Amaldorlarga», «Jangari vahşiylar» şe'rlari tilga olinadi.
Ba'zi şe'rlari «Oyina», «Vaqt», «Mulla Nasriddin» kabi davriy matbuotda bosilgan. Uning ikki devoni — «Saodat ul-iqbol» va «Devoni Avaz» hamda bayozlardagi ğazallari saqlanib qolgan. Devonlarning qölyozmalari Özbekiston Fanlar akademiyasi Şarqşunoslik institutida saqlanadi.
Vafoti
13Özbek Vikipediyasida vafoti haqida: Muhammad Rahimxon II ölganidan söng uning öğli Isfandiyorxon oldirgan, deyiladi. Bu ma'lumot töliq emas.
Naşrlari
13Tanlangan asarlar (Toşkent, 1956), Devon (Toşkent, 1976), Saylanma (Toşkent, 1984).
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Avaz Ötar // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1560 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAAvaz Ötar. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1560
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1560
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q12818863wikidata.org · 5 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.