Mahdiy Sulton
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Mahdiy Sulton ibn Baxtiyor Sulton ibn Xizrxon (tuğilgan yili noma'lum — 1511) — şayboniylar xonadoniga mansub sulton, Muhammad Şayboniyxonning jiyani. ÖzME'ga köra, u akasi Hamza Sulton bilan birga 15-asr oxiri — 16-asr boşidagi Movarounnahr voqealarida faol iştirok etgan va 1511-yilda qatl qilingan. Uning hayoti haqidagi ma'lumotlar asosan «Tarixi Raşidiy» va «Boburnoma» kabi manbalarga tayanadi.
Temuriylar xizmatida
13ÖzME'ga köra, Mahdiy Sulton bir muddat temuriylar tasarrufidagi Qoraköl viloyatini boşqargan. Taxminan 1492–1493-yillarda u va Hamza Sulton Şayboniyxondan ajralib, Temuriylardan Sulton Mahmud Mirzo xizmatiga ötgan. 1495-yilda aka-uka Hisordan Andijonga, Bobur huzuriga kelgan va temuriy şahzodalarning taxt uçun olib borgan kuraşlariga aralaşgan. Şu yili Mahdiy Sulton Şeroz va Kanboy atrofidan Sulton Ali Mirzodan qoçib, Samarqandga kelgan. 1498-yilda Bobur Ahmad Tanbalga qarşi kuraşganda aka-uka sultonlar unga yordam körsatgan.
Şayboniyxon bilan
13ÖzME'ga köra, Muhammad Şayboniyxon Yassi va Sabronni egallab, Movarounnahrga yuriş boşlaşdan oldin turli viloyatlarga tarqalib ketgan şayboniy sultonlarni, jumladan Mahdiy va Hamza sultonlarni ham öz bayroği ostiga çorlagan. 1500-yilda aka-uka Şayboniyxon safida Samarqandni Boburdan tortib olişda qatnaşgan. Movarounnahr şayboniylar qöliga ötgaç, 1503-yilda Şayboniyxon Mahdiy Sultonga Çağoniyonni, Hamza Sultonga esa Hisor viloyatini in'om etgan.
Ziddiyat va halokat
13ÖzME'ga köra, 1509-yil oxirida Şayboniyxon Daşti Qipçoqqa, qozoq xoni Qosimxonga qarşi yuriş qilgan, ammo sultonlarning intizomsizligi tufayli mağlubiyatga uçragan. Şundan söng u Hisorni Mahdiy va Hamza sultonlardan olib, Ubaydulla Sultonga topşirgan; bu qaror şayboniy sultonlar orasida norozilik uyğotgan. 1510-yilda Marv yaqinida Şayboniyxon şoh Ismoil I bilan jangda yengilganida, boşqa köp sultonlar qatori Mahdiy Sulton ham bu jangda qatnaşmagan.
ÖzME'ga köra, 1511-yilda Bobur Ismoil I dan harbiy yordam olib, Hisori Şodmon, Qunduz va Bağlonni idora qilib turgan Mahdiy va Hamza sultonlarga qarşi yuriş qilgan. Aka-uka sultonlar asir olinib, qatl etilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Mahdiy Sulton // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4157 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAMahdiy Sulton. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4157
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4157
Manbalar
1 ta manba- 1ÖzME, 5-jild, 359-b.manbaa.uz · ÖzME, 5-jild, 359-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.