Mulla Abdulqahhor
SaqlaşÖqiş: 1 daqiqa
Mulla Abdulqahhor, Qahhorbek nomi bilan ham tanilgan (1884, Ğijduvon tumanidagi Saidkent qişloği — 1924, Qizilqum) — buxorolik yirik ulamo, 1920-yildan keyin Buxoroda Qizil armiyaga qarşi qurolli harakatga boşçilik qilganlardan biri. ÖzME'ga köra, u Buxorodagi Mir Arab madrasasida öqigan.
Boş qömondon
13ÖzME'ga köra, 1920-yilda qizil qöşinlar Buxoroni egallaganidan keyin, öşa yilning kuzida amir Sayyid Olimxon farmoni bilan Mulla Abdulqahhor Ğarbiy Buxorodagi 15 ming kişilik qöşinning boş qömondoni etib tayinlangan. U Buxoro, Karmana va Nurota atrofida harakat qilgan yigirmadan ortiq qörboşi guruhini yagona qömondonlik ostiga birlaştirgan.
1921-yilda Ğijduvon, Şofirkon, Vobkent va Romitanda öz hokimiyatini örnatgaç, Nurotaga yurgan va qarorgohini şu yerga köçirgan. Nurotadan atrof tumanlarga vakillar yuborib, aholini qizil askarlarga qarşi kuraşga çorlagan. ÖzME keltirgan Sayyid Olimxon ma'lumotiga köra, öşa paytda uning qöl ostida 25 mingga yaqin yigit bölgan.
Buxoroga yuriş va mağlubiyat
131922-yil martda Mulla Abdulqahhor Buxoro tomon yuriş qilib, şaharning bir qismini egallagan va Bahouddin Naqşband ziyoratgohini qizil qöşinlardan tozalagan. Ammo Turkiston fronti qismlari, Kaspiyorti hududidan yetib kelgan S. M. Budyonniy otliq armiyasi va boşqa harbiy kuçlar uning qöşinini Buxoro atrofidan çiqarib yuborgan. ÖzME'ga köra, bundan keyin u 1923–1924-yillarda Karmana va Nurota hududlarida harakatini qayta jonlantirgan, Ibrohimbek va Sayyid Olimxon bilan muntazam aloqa saqlagan. 1924-yil martda u Sayyid A'zam Xöja bilan birga «Buxoro, Turkiston va Kavkazning barça musulmonlariga» deb atalgan murojaatnomani imzolagan.
Söngi janglari
13ÖzME'ga köra, 1924-yil 21-iyunda bölgan töqnaşuvda Mulla Abdulqahhor oğir yaralangan. Öşa yilning yozi va kuzida Ğijduvon tumanidagi Ğişti va Katta Ğamxör qişloqlari yaqinida, Nurota toğlarida hamda Şofirkonga tutaş Qizilqumning Jilvon qumliklarida şiddatli janglar davom etgan. Ana şu janglarning birida, Qizilqumda u halok bölgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Mulla Abdulqahhor // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/3939 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAMulla Abdulqahhor. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/3939
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/3939
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1ÖzME, 6-jild, 803-b.manbaa.uz · ÖzME, 6-jild, 803-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.