Pölat Qirğizboyeviç Habibullayev
SaqlaşBoşqa nomlari: Pulat Habibullayev
Öqiş: 2 daqiqa
Pölat Qirğizboyeviç Habibullayev (1936-yil 14-oktyabr — 2010-yil 7-fevral) — özbek fizik olimi va davlat arbobi. Özbekiston Fanlar akademiyasi akademigi, 1984–1988-yillarda akademiya prezidenti bölgan.
Hayoti
13Habibullayev 1936-yil 14-oktyabrda Asaka tumanida tuğilgan. Uzbekiston Vikipediyasida tuğilgan joyi Andijon, vafot etgan joyi Toşkent deb körsatilgan; rus Vikipediyasida esa Andijon viloyati Asaka tumanidagi kolxoz va Toşkent qayd etilgan. Onasi Soliyaxon Toşlanova paxta kolxoziga rahbarlik qilgan. 1960-yilda Örta Osiyo Davlat universitetini tamomlagan. 1964-yilda Moskvada nomzodlik dissertatsiyasini himoya qilgan, 1971-yilda fizika-matematika fanlari doktori unvonini olgan. 2010-yil 7-fevralda Toşkentda vafot etgan.
Faoliyati
13U Toşkent pedagogika institutida kafedra mudiri bölib işlagan. Söng Andijon paxtaçilik instituti rektori va Özbekiston KP MK fan va ta'lim muassasalari bölimi mudiri (1978-yilgaça) lavozimlarida xizmat qilgan. Rektorlik yillari manbalarda turliça: özbekça Vikipediyada 1971–1975, rus Vikipediyasida 1972–1975.
1978–1988-yillarda Yadro fizikasi instituti direktori bölgan. Fanlar akademiyasida vitse-prezident (1979–1984, rus manbasida 1978–1984), 1984–1988-yillarda prezident bölgan. 1985–1988-yillarda Özbekiston SSR Oliy Soveti raisi, 1988–1989-yillarda Oliy Soveti Prezidiumi raisi va SSSR Oliy Soveti Prezidiumi raisining örinbosari bölgan. 1965-yildan Kommunistik partiya a'zosi edi. Keyinçalik Fan va texnika davlat qömitasi raisi (1994–2002) va Vazirlar Mahkamasi huzuridagi Fan va texnologiyalar markazi direktori (2002–2006) lavozimlarida işlagan. „Özbekiston fizika jurnali“ boş muharriri bölgan.
Ilmiy işlari
13Ilmiy işlari akustik spektroskopiya, fizik va kvant akustika, nanofizika, yumşoq muhitlar fizikasi, noçiziqli optika, lazer termokimyosi, superion ötkazgiçlar, yadro fizikasi, radiatsion materialşunoslik, noçiziqli dinamika, izotoplar fizikasi va kimyosi hamda lazer fotosintezi yönalişlariga oid. U böylama va köndalang akustik tölqinlar tarqalişi paytidagi jarayonlarning molekulyar tabiatini birinçilardan bölib örgangan. Yumşoq muhit va superion ötkazgiçlar fizikasi yönalişlarining asosçisi hisoblanadi. Uning rahbarligida reaktor yadrosidagi radiatsiya maydonining manbalar xususiyatlariga ta'siri örganilgan, fosfor-32 va fosfor-33 radioaktiv izotoplarini işlab çiqariş yönalişlari rivojlantirilgan, yuqumli kasalliklar diagnostikasi uçun preparatlar yaratilgan.
Rus Vikipediyasiga köra, u 500 dan ortiq ilmiy iş va 15 monografiya muallifi; ayrimlari xorijda naşr etilgan. 200 dan ortiq fan nomzodi va 40 dan ortiq fan doktorini tayyorlagan, fizikadan darsliklar yozgan.
Unvon va mukofotlari
13SSSR (keyin Rossiya) Fanlar akademiyasi muxbir a'zosi, Iordaniyaning Amman şahridagi Islom fanlar akademiyasi a'zosi bölgan. Özbekistonda xizmat körsatgan fan arbobi, „Mehnat şuhrati“, „Şon-şaraf belgisi“ va ikkita Mehnat Qizil Bayroq ordenlari sohibi. Beruniy nomidagi Davlat mukofoti laureati: özbekça manbada 1981, rus manbasida 1987-yil. La-Pas (1988) va Litl-Rok (1993) şaharlarining faxriy fuqarosi.
Merosi
13Özbekiston Milliy universitetining fizika fakulteti uning nomi bilan atalgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Pölat Qirğizboyeviç Habibullayev // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1565 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAPölat Qirğizboyeviç Habibullayev. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1565
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1565
Hayot yöli 3 bekat · Globusda köriş →
Asaka tumani 1936
Tuğildi
Asaka 1936–1958 · 22 yil
Asaka tumanida tuğilgan.
Toşkent 1958–1960 · 2 yil
Toşkent Davlat pedagogika institutida umumiy fizika kafedrasi mudiri bölib işlagan va Örta Osiyo Davlat universitetini tamomlagan.
Zamondoşlari
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q4494390wikidata.org · 5 ta fakt manbasi
- 2https://uz.wikipedia.org/wiki/Po%CA%BBlat_Habibullayevuz.wikipedia.org
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.