Sayyid Xoja Xovand Mahmud
SaqlaşBoşqa nomlari: Hazrat Işaan
Öqiş: 2 daqiqa
Sayyid Xoja Xovand Mahmud, Hazrati Eşon Şoh Sohib nomi bilan maşhur, Buxoro şahridan bölgan söfiy avliyo hisoblanadi. U 1563-yilda tuğilgan va 1642-yilda vafot etgan; naqşbandiya tariqatining vakili bölgan.
Kelib çiqişi
13Manbalarga köra, u sayyid bölgan, ya'ni nasabi Muhammad payğambarga (s.a.v.) Fotima az-Zahra va Ali ibn Abu Tolib orqali taqaladi. Ota tomondan u yettinçi imom Muso al-Qozimning öğli Ibrohim al-Murtad hamda Xoja Sayyid Mir Alauddin Ator orqali boğlanadi. Alauddin Ator Bahouddin Naqşbandning davomçisi va kuyovi bölgan, şu sababli eşon Bahouddin Naqşbandning avlodi sanaladi. Xoja Ahror uning ajdodi deyiladi. Ona tomondan u Hoşimiy naslidan bölib, Imom Husayn va Imom Muhammad ibn Hanafiya bilan qarindoşlik çiziqlariga ega.
Hayoti
13U Xoja Sayyid Mir Şarif Naqşbandiyning ikkinçi öğli edi. Katta akasi Xoja Xovand Muhammad Naqşband (Xoja Xovand Aftob) ham avliyo sanalgan. Eşonning 5 qiz va 6 öğli bölgan, ularning hammasi avliyo hisoblanadi.
U ajdodlari ta'limotidan ta'sirlanib, otasiga şogird bölgan, otasidan ruxsat olib şoh kollejida öqigan va olim bölib yetişgan. 23 yoşida otasidan uning umrining sönggi kunlarida hamroh böliş haqida xat olgan. Otasi vafotidan söng öqişni taşlab, tasavvuf izlanişlariga berilgan. Avval Vaxşga borib, şayxulislom bölgan. U yerda Xoja Hoji bilan tanişgan; ular Balxda yana uçraşgan va Hoji uni özining kelajakdagi ustozi Xoja Işoq Dahbidiy bilan taniştirgan. Buxoroda Dahbidiyning şogirdi bölgan. Ön ikki yillik ta'limdan söng 1598-yilda tasavvufda şayxlik darajasiga yetgan.
Faoliyati
13Ustozi amri bilan Lahorga borişi kerak edi, biroq u Kaşmirdagi Srinagarga bordi va u yerda köplab izdoş topdi. Şuhrati Örta Osiyoning köp hududlariga yoyildi. Xurosonda, hozirgi Afğonistonda, ayniqsa Qandahor, Kobul va Hirotda yuz minglab şogird unga ergaşgan. U şogirdlarini Örta Osiyo böylab yuborgan, ulardan ikkitasi Tibetga jönatilgan.
Möğul imperatori Jahongir uni Agradagi saroyga taklif qilgan; u bir neça bor saroyda bölgan va Jahongir uning şogirdi bölgan. Manbalarda Jahongir otasi Akbar farzand orzu qilgan paytda eşonning duosi bilan tuğilgani aytilgani ta'kidlanadi. 1636-yilda imperator Şoh Jahon uni Dehliga yuborgan. Umrining sönggi olti yilini Lahorda ötkazgan; u yerda Şoh Jahon unga qasr qurdirgan, keyinçalik bu qasr uning maqbarasiga aylangan.
Merosi
13Kaşmirda uning örniga öğli Möynuddin Naqşband ötirgan, kiçik öğli Bahouddin Lahorda yoşligida otasining örnini egallagan. Ma'naviy silsilasi 18-asr oxirida yakunlangan. Rivoyatga köra, u avlodlaridan biri oilasini tiklaşi aytgan; bu şaxs Uvaysiya yölidagi davomçi Sayyid Mirjon deb aniqlangan. Eşon öz davrining qutbi hisoblanadi. Oilaning hozirgi vorisi sifatida şahzoda Sayyid Rafael Dakik körsatiladi.
Manbalardagi tafovut
13Vafot sanasi özbekça va inglizça manbalarda 4-noyabr, rusça manbada 5-noyabr 1642-yil deb berilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Sayyid Xoja Xovand Mahmud // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1497 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APASayyid Xoja Xovand Mahmud. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1497
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1497
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q24205880wikidata.org · 4 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.