Gabriyel El-Registan
SaqlaşBoşqa nomlari: Gabriel El-Registan
Öqiş: 2 daqiqa
Gabriyel Arkadyeviç Ureklyan (taxallusi El-Registan; 1899-yil 15-dekabr, Samarqand – 1945-yil 30-iyun, Moskva) — sovet arman şoiri, jurnalist va yozuvçi. U Sergey Mixalkov bilan birga Sovet Ittifoqi davlat madhiyasining sözlarini yozgan.
Hayoti
13El-Registan Samarqandda arman bankir oilasida tuğilgan. Rus Vikipediyasida qayd etilişiça, boşqa manbalarga köra u Tbilisida tuğilgan. Rusça maqolada otasi Samarqanddagi Şarq jamiyati idorasi boşqaruvçisi, keyinroq Sibir savdo bankining Samarqand bölimi rahbari bölgani aytiladi. Özbekça va inglizça maqolalarga köra, otasi Arşak (Arkadi) Ureklyan 1890-yillarda Usmonli imperiyasidagi ta'qibdan qoçib Tbilisiga, keyin Samarqandga köçib kelgan.
Otasining ismi va familiyasi manbalarda turliça berilgan: özbekça va inglizça maqolalarda Arkadyeviç va Ureklyan, rus maqolasida Arşakoviç (Arkadyeviç) va Ureklyanc (Ureklyan) şakllari keltirilgan.
U fuqarolar uruşi davrida bolşeviklar tomonida bölgan. Taxallusi ismining bir qismi (“Gabriyel” dagi “El”) va Samarqanddagi Registon maydoni nomidan hosil qilingan.
Faoliyati
13El-Registan Örta Osiyodagi gazetalarda, jumladan “Pravda Vostoka” va “Uzbekistanskaya pravda”da işlagan. 1930-yillar boşida Moskvaga köçib, “Izvestiya” muxbiri böldi. U felyeton, oçerk va sayohat yozuvlari yozgan; Belomorkanal, Balxaş, Qarağanda, Kuzbass, Magnitka, Uralmaş kabi quriliş va sanoat obyektlari haqida yozgan. Qoraqum avtoyurişi va Arktikadagi parvozlarda qatnaşgan, bir neça şarq tillarini bilgan.
U kino ssenariylari va radiopyesalar ham yozgan. “Djulbars” filmi ssenariysi muallifi; filmning yili inglizça maqolada 1935, rus maqolasida 1936, özbekça maqolada 1935 deb körsatilgan. Uning kitoblari orasida “Moskva — Qoraqum — Moskva” (1934), “Katta Farğona kanali” (1939), “Polat çangal” (1940) kabilar bor (kitob nomlari rusça maqoladan özbekçaga tarjima qilingan).
Uruş boşlangaç, u maxsus muxbir sifatida frontga tez-tez borgan. Rus maqolasiga köra, “Stalinskiy sokol” harbiy-havo kuçlari gazetasining frontoldi muxbiri, kapitan bölgan. Inglizça maqolaga köra, Stalin madhiya loyihasini şaxsan tanlab, mualliflarga özgartirişlar böyiça körsatma bergan. Madhiya 1943-yilda yozilgan va 1944-yilda rasman qabul qilingan.
Oilasi va vafoti
13Uning öğli Garold Registan (1924–1999) şoir bölgan, qizi Gayane 1939-yilda tuğilgan. Ikkinçi turmuş örtoği Valentina Galanina Moskvada faoliyat yuritgan (rus maqolasida balet artistkasi, Bolşoy teatri qoşidagi xoreografiya bilim yurtida öqitgan, deyiladi; boşqa maqolalarda aktrisa deb atalgan). U Qizil Bayroq, 2-darajali Vatan uruşi va Qizil Yulduz ordenlari hamda medallar bilan taqdirlangan.
El-Registan 1945-yil 30-iyunda Moskvada vafot etgan va Novodeviçye qabristoniga dafn qilingan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Gabriyel El-Registan // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1264 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAGabriyel El-Registan. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1264
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1264
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1Wikidata: Q453447wikidata.org · 5 ta fakt manbasi
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.