Kornilov Lavr Georgiyeviç

Lavr Georgiyeviç Kornilov (1870–1918) — rus harbiy arbobi, infanteriya generali, harbiy razvedkaçi va sayohat-tadqiqotçi. 1917-yilda Rossiya armiyasining Oliy boş qömondoni bölgan, fuqarolar uruşi davrida Oq harakat rahbarlaridan biri edi.

Kornilov 1870-yil 30-avgustda (eski uslubda 18-avgust) Semipalatinsk viloyatidagi Ust-Kamenogorskda tuğilgan. Otasi Georgiy Nikolayeviç Sibir kazak qöşinining irsiy kazagi, tarjimon bölib xizmat qilgan. Onasi Praskovya Iliniçna Xlinovskaya edi. Lavr oilaning törtinçi farzandi bölgan.

Onasining kelib çiqişi haqida turli taxminlar bor. Bir versiyaga köra, u qozoq bölgan; boşqasiga köra, Xlinovskiylar ajdodlari orasida polyaklar va oltoy kalmiqlari bölgan. Ingliz tilidagi manbada yana bir rivoyat keltiriladi: guoya Kornilov Lavga Deldinov ismli don kalmiği bölib tuğilib, keyin asrab olingan; ammo uning singlisi buni inkor etgan.

1883-yilda Omskdagi Sibir kadet korpusiga qabul qilingan, a'lo öqigan. Matematikaga qiziqişi tufayli 1889-yil 29-avgustda Peterburgdagi Mixaylov artilleriya bilim yurtiga kirgan va 1892-yilda uni tamomlab, podporuçik bölgan.

Kornilov Peterburgdagi örinni rad etib, Turkiston harbiy okrugida xizmat qilişni tanlagan. 1895-yilda Nikolay Boş ştab akademiyasiga qabul qilinib, 1898-yilda kiçik kumuş medal bilan tamomlagan. Rus Vikipediyasiga köra, 1898–1904-yillarda Turkistonda okrug ştabida xizmat qilgan; özbekça maqolada 1899–1903-yillar körsatilgan.

U Şarqiy Turkiston (Kaşğariya), Afğoniston va Eronga tadqiqot hamda razvedka safarlarini amalga oşirgan. Natijalari asosida «Kaşğariya yoki Şarqiy Turkiston» kitobini yozgan. 1903–1904-yillarda Hindistonda bölgan, 1905-yilda uning «Hindistonga safar haqida hisobot»i naşr etilgan. 1906-yilda Imperator Rus geografiya jamiyatining haqiqiy a'zosi etib saylangan. Bir neça tilni, jumladan ingliz, fors, qozoq, xitoy tillarini bilgan.

Rus-yapon uruşida (1904–1905) birinçi miltiqçilar brigadasi ştabida xizmat qilgan, Mukden yonidagi çekinişda brigadani qurşovdan olib çiqqan; 4-darajali Avliyo Georgiy ordeni bilan taqdirlanib, polkovnik bölgan. 1907–1911-yillarda Xitoyda harbiy attaşe bölgan.

Birinçi jahon uruşida 48-piyoda diviziyasiga qömondonlik qilgan. 1915-yil aprelda Avstriya qöşinlari qöliga asir tuşgan, 1916-yil iyulda qoçib qaytgan. 1917-yilda Petrograd harbiy okrugi, söng 8-armiya qömondoni bölgan; iyul-avgustda Oliy boş qömondon lavozimiga tayinlangan.

Kornilov front içkarisi va temir yöllarni harbiylaştiriş dasturini ilgari surgan, hokimiyatni tinç yöl bilan öziga ötkaziş haqida Kerenskiy bilan muzokara olib borgan. 27-avgustda qömondonlikdan çetlatilgan, böysunişdan boş tortgaç isyonçi deb e'lon qilinib, hibsga olingan.

1917-yil noyabrda Bixov qamoğidan qoçib Don viloyatiga ötgan va Köngillilar armiyasi taşkilotçilaridan biri, boş qömondoni bölgan. 1918-yil fevralda armiyani «Muz yurişi»ga boşlagan. Yekaterinodar (hozirgi Krasnodar) qamali paytida, 1918-yil 13-aprelda u joylaşgan uyga sovet snaryadi tuşib, halok bölgan.

Uning nomi Oq armiyaning bir qança qismlariga berilgan. Merosi baholaşda bahsli: ayrimlar uni Rossiya birligi uçun kuraşgan vatanparvar, boşqalar vaziyatni oğirlaştirgan reaksion arbob deb biladi. 2013-yilda Krasnodarda unga haykal örnatilgan.