Abulqosim bobur
SaqlaşBoşqa nomlari: Mirza Abul-Qasim Babur bin Baysonqor
Öqiş: 2 daqiqa
Abulqosim Bobur (1422–1457) — temuriylar sulolasidan bölgan mirzo va şoir, Xurosonda hukmronlik qilgan hukmdor. U Boysunqur mirzoning öğli, Şohruxning nabirasi edi.
Hayoti
13Özbekça Vikipediyaga köra, Abulqosim Bobur 1422-yilda Hirotda tuğilgan va bobosi Şohrux mirzo qöl ostida tarbiyalangan. Ingliz va rus Vikipediyalarida u Amir Temurning evarasi (nevaraning farzandi) sifatida tilga olinadi.
Şohruxning oxirgi yillarida taxt uçun kuraş boşlandi. Ingliz Vikipediyasiga köra, Bobur bu kuraşda iştirok etgan va Xalil Sulton bilan birga qöşin aravalaridagi yukni talagan, söng Xurosonga yöl olgan. Rus Vikipediyasi Şohrux vafotini 1447-yil deb körsatadi. Mirzo Uluğbek 1448-yilda Xurosonga yuriş qilib, Hirotni öğli Abdullatif mirzo egallaganidan keyin Moveraunnahrga qaytganida, Bobur yuborgan qöşin uning armiyasiga katta talafot yetkazgan.
Xuroson hukmdori
13Xurosonda hokimiyat böşab qolgaç, Bobur nazoratni tezda qölga oldi. Özbekça Vikipediyaga köra, u 1449-yil fevralida Hirotni egalladi; ingliz Vikipediyasi Maşhad va Hirot 1449-yilda unga taslim bölganini yozadi. U 1449–1457-yillarda Xurosonni boşqargan.
Ingliz Vikipediyasiga köra, Bobur Uluğbek va Sulton Muhammad bilan birga temuriylarning uç muhim hukmdoridan biriga aylangan. Sulton Muhammad Xurosonga bostirib kirganda, 1450-yil martida Maşhad yonida Bobur mağlubiyatga uçrab, hududining bir qismini berişga majbur bölgan. Biroq keyin u Sulton Muhammadni asir olib, qatl ettirgan va uning yerlarini egallaş uçun Şerozga yurgan. Qoraqöyunlilar hukmdori Jahonşoh temuriylarga sodiqligini bekor qilgaç, Bobur unga qarşi yurişni boşlagan, ammo Qoraqöyunlilar qöşinining ustunligi va Alouddavla mirzo uyuştirgan fitna tufayli Hirotga qaytişga majbur bölgan. 1452-yilga kelib Eronning katta qismi temuriylar qölidan ketgan.
Samarqand yurişi
131454-yilda Bobur Abu Said mirzo boşqargan Moveraunnahrga yuriş qildi. Ingliz Vikipediyasi buni Abu Said Balxni egallagani uçun javob deb tuşuntiradi. Özbekça Vikipediyaga köra, Samarqand uçun jang muvaffaqiyatsiz bölgan va qirq kunlik qamaldan söng Abu Said bilan bitim tuzilgan. Bitimga köra Amudaryo ikki davlat örtasidagi çegara bölib qolgan.
Ijodi va oilasi
13Abulqosim Bobur şoirlarni töplab muşoiralar ötkazgan, turkiy va forsiy tillarda şe'rlar yozgan. Ingliz Vikipediyasiga köra, uning uç xotini bölgan; ulardan biri Davlat Sulton begim Sulton Mahmud mirzoning onasi edi.
Vafoti
13Özbekça va ingliz Vikipediyalari uning 1457-yilda vafot etganini yozadi; özbekça maqola vafot joyini Maşhad deb körsatadi. Rus Vikipediyasida vafot sanasi 1457-yil 21-yanvar deb berilgan. Uning örniga öğli Mahmud hukmdor böldi. Vafotidan söng nizolar kuçaydi: 1457-yil sentyabrida Sulton Ibrohim Hirotni egalladi, lekin Abu Said oktyabrda şaharga qonuniy hukmdor sifatida kirdi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Abulqosim bobur // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1271 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAAbulqosim bobur. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1271
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1271
Hayot yöli 3 bekat · Globusda köriş →
Hirot 1422–1449 · 27 yil
Hirotda tuğilgan va bobosi Şohrux mirzo qöl ostida tarbiyalangan.
Hirot 1449–1457 · 8 yil
Hirotni egallab, Xurosondagi temuriylar hukmdori sifatida hukm surgan.
Maşhad 1457
Vafot etdi
Zamondoşlari
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q1049845wikidata.org · P569, P19, P570 (Yulian taqvimi), P20
- 2https://uz.wikipedia.org/wiki/Abulqosim_Boburuz.wikipedia.org
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.