Kamol xöjandiy
SaqlaşBoşqa nomlari: Kamal Khujandi
Öqiş: 2 daqiqa
Kamol Xöjandiy (taxallusi; ismi Kamoliddin Mas'ud) — 14-asrda yaşagan fors-tojik şoiri. U asosan ğazallari bilan tanilgan va umrining katta qismini Tabrizda ötkazgan.
Hayoti
1,3Kamol Xöjandiy 1321-yilda Xöjand şahrida tuğilgan (inglizça Vikipediyada tuğilgan yili 1320 deb körsatilgan). Taxallusi «xöjandlik» ma'nosini bildiradi. Yoşligini vatanida ötkazib, dastlabki ta'limni şu yerda olgan, söng Samarqand va Toşkentda (Şoş) öqigan. Özbekça Vikipediyaga köra, möğul istilosi tufayli vatanini tark etgan.
U Xorazm, Şeroz va arab mamlakatlariga borgan, Makkada bölgan. Qaytişda Tabrizda qolgan. Rus tilidagi maqolaga köra, sulton Uvays körsatmasi bilan şoir uçun uy va boğ qurilgan, uning uyi şoirlar va donişmandlar uçraşadigan joyga aylangan.
1385-yilda Oltin Örda hukmdori Töxtamiş Tabrizni bosib olgaç, Kamolni Saroy şahriga olib ketgan. U Saroyda taxminan tört yil bölgan; rus tilidagi maqolada uzoq vaqt qamoqda bölgani aytilgan. 1389-yilda Tabrizga qaytgan. Özbekça maqolaga köra, u umr böyi vataniga qaytişni orzu qilgan.
Vafot etgan yili manbalarda turliça berilgan: özbekça Vikipediyada 1401, rus tilidagi maqolaning kiriş qismida 1400 (xuddi şu maqolaning biografiya qismida 1401), inglizça Vikipediyada 1400 (hijriy 807). Rus tilidagi maqolaga köra, u Tabrizda öz boğida dafn etilgan.
Ijodi
1,3Şoir asosan ğazallari bilan şuhrat qozongan. Şe'rlarida ğariblikdan şikoyat, vatanni qumsaş motivlari aks etgan, insoniy sevgi uluğlangan. Rus tilidagi maqolaga köra, ijodi sufiylik ğoyalari bilan suğorilgan, ğazallari ixçam (5–7 baytdan iborat) va köpinça xalq şe'riy vaznlariga yaqin bölgan; şe'rlarida sözlaşuv ohangi bor, köp hollarda şe'rni kutilmagan javob bilan tugatgan.
Manbalarga köra, devoni 14 ming baytdan iborat bölgan, saqlanib qolgan qölyozmalarda taxminan 8 ming bayt bor. Devonning eng yaxşi nusxalari Boku, Toşkent, Duşanbe va Sankt-Peterburgda saqlanadi, u töliq naşr etilmagan. Özbekça maqolada «Devon» 1962-yilda Toşkentda çop etilgani qayd etilgan.
Navoiy «Nasoyim ul-muhabbat» asarida Kamol ijodiga yuksak baho berib, uni Sa'diy, Xusrav Dehlaviy va Salmon Sojaviy bilan bir qatorga qöygan.
Merosi
1,3Tabrizdagi qabri Kamoliddin Behzod qabri yonida joylaşgan; 1996-yilda qabrda şoir haykali örnatilgan. Xuddi şu yili Xöjandda yodgorlik qöyilgan. Xöjandda uning nomidagi teatr, Duşanbeda muzey mavjud. 2015-yilda Xöjanddagi şoir nomidagi boğ (unda maqbara va uy-muzey joylaşgan) yangilanişi yakunlangan.
Zamonaviy fors yozuvçisi Sodiq Hidoyat va uning oilasi nasabini Kamol Xöjandiyga boğlaydi.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Kamol xöjandiy // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1313 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAKamol xöjandiy. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1313
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1313
Hayot yöli 2 bekat · Globusda köriş →
Xöjand 1321
Kamol Xöjandiy Xöjandda tuğilgan.
Tabriz 1389–1401 · 12 yil
Saroydan Tabrizga qaytib, umrining oxirigaça şu yerda yaşagan va vafot etgan.
Zamondoşlari
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q784028wikidata.org · P106, P569 (Yulian taqvimi), P19, P570, P20
- 2https://uz.wikipedia.org/wiki/Kamol_Xo%CA%BBjandiyuz.wikipedia.org
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.