Komil Yormatov
SaqlaşBoşqa nomlari: Kamil Yarmatov
Öqiş: 2 daqiqa
Komil Yormatov — özbek va tojik kinorejissyori, ssenariynavis va aktyor. Uni tojik kinosining asosçisi deb ataydilar; umrining katta qismini Tojikiston va Özbekiston kinosida işlab ötkazgan.
Hayoti
1,3Manbalarda tuğilgan sanasi turliça berilgan. Özbekça Vikipediyaga köra, u 1904-yil 5-fevralda Konibodomda tuğilgan. Rusça Vikipediya 1903-yil 2-mayni keltiradi, boşqa manbalarga köra esa 1904-yil 1-may. Inglizça Vikipediyada ham 1903-yil 2-may körsatilgan. Vafoti sanasi — 1978-yil 17-noyabr; özbekça va rusça maqolalarga köra Toşkentda, inglizça maqolaga köra Moskvada vafot etgan (rusça maqolada boşqa manbalarga köra 18-noyabr, Moskva deb ham qayd etilgan). Rusça maqolaga köra, Çiğatoy qabristoniga dafn etilgan.
Rusça maqolaga köra, u Konibodomda öqigan, 1918–1924-yillarda tuman xalq ta'limi bölimida iş yurituvçi bölib işlagan, Qizil Armiyada xizmat qilgan. 1923-yilda Hamza bilan tanişib, teatrga qiziqqan. Keyin Moskvada öqigan, 1926–1928-yillarda Toşkentdagi „Şarq yulduzi“ kinofabrikasida işlagan, 1928–1931-yillarda Moskvada kinematografiya texnikumida (keyinçalik institutda) rejissyorlik fakultetida ta'lim olgan. Rusça maqolada uning beşta til bilgani aytilgan.
Faoliyati
1,31931-yildan Tojikkino studiyasida rejissyor böldi. Özbekça maqolaga köra, birinçi filmi „Muhojir“ (1934) — Tojikistonda suratga olingan; unda u ssenariy muallifi, rejissyor va boş rol ijroçisi bölgan. Inglizça maqolada bu film Tojikistonda işlangan ilk töliq metrajli badiiy film deb ta'riflangan. „Faxriy huquq“, „Uzoq çegarada“ va „Döstlar qayta uçraşganda“ filmlari ham Tojikfilmda yaratilgan.
1941-yildan Özbekfilmning badiiy rahbari böldi. Uruş yillarida „Vatan sovğasi“, „Front uçun konsert“ konsertfilmlarini va „Uyqusiz yillar“ badiiy filmini yaratdi. „Alişer Navoiy“ (1947) filmi unga katta şuhrat keltirdi. Keyingi asarlari orasida „Paxtaoy“, „Abu Ali ibn Sino“, „Opa-singil Rahmonovalar“, „Gullar oçilganda“ bor. 1960-yillarda „Ikki dil dostoni“ (1966), „Nodirabegim“ va „Uzoq-yaqin yillar“ filmlarini yaratdi. „Ikki dil dostoni“ 1968-yilda xalqaro kinofestivalda „Oltin Absora“ mukofotini oldi.
U 1958–1978-yillarda Özbekiston Kinematografçilar uyuşmasining kotibi bölgan. „Kinossenariylar“ töplami (M. Melkumov bilan) va „Esdaliklar“i naşr etilgan; rusça maqolada xotiralari „Vaqt tasmasi“ nomi bilan 1977-yilda jurnalda çop etilgani aytilgan.
Unvon va mukofotlari
1,3Özbekça maqolaga köra, u Özbekiston xalq artisti (1955), Tojikistonda (1939) va Özbekistonda (1943) xizmat körsatgan san'at arbobi, Hamza nomidagi Özbekiston Davlat mukofoti laureati (1967). Rusça va inglizça maqolalarda yana SSSR xalq artisti (1959), Sotsialistik Mehnat Qahramoni (1973) va 1948-yilgi Stalin mukofoti (II daraja) qayd etilgan. Özbekistonda xizmat körsatgan san'at arbobi unvoni yili rusça maqolada 1944 deb berilgan.
Merosi
1,3Rusça maqolaga köra, 1979-yilda Özbekfilm kinostudiyasiga uning nomi berilgan, 2003-yilda Özbekistonda poçta markasi çiqarilgan. 2015-yilda Moskvada rejissyor S. Soliyevning unga bağişlangan „Kamil“ hujjatli filmi namoyiş etilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Komil Yormatov // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/1406 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAKomil Yormatov. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/1406
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/1406
Hayot yöli 6 bekat · Globusda köriş →
Konibodom 1904–1924 · 20 yil
Konibodomda tuğilgan, maktabda öqigan, tuman xalq maorifi bölimida iş yurituvçi bölib işlagan va Qizil Armiyada xizmat qilgan.
Moskva 1924–1926 · 2 yil
Transport muhandislari institutining işçi fakultetida va kinoaktyorlar tayyorlaş kurslarida öqigan.
Toşkent 1926–1928 · 2 yil
„Şarq yulduzi“ kinofabrikasida administrator, rejissyor yordamçisi va aktyor bölib işlagan.
Moskva 1928–1931 · 3 yil
Kinematografçilar texnikumida (keyinçalik VGIK) rejissyorlik fakultetida öqigan.
Duşanbe 1931–1941 · 10 yil
Tojikkino (keyinroq Stalinobod kinostudiyasi) da rejissyor bölib işlagan.
Toşkent 1978
Vafot etdi
Zamondoşlari
Manbalar
2 ta manba- 1Wikidata: Q1710131wikidata.org · 5 ta fakt manbasi
- 2https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%AF%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%2C_%D0%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%AF%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87ru.wikipedia.org
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.