Gi de Mopassan
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Gi de Mopassan (fransuzça Guy de Maupassant; töliq ismi Anri Rene Alber Gi de Mopassan; 1850–1893) — fransuz yozuvçisi, novella (qisqa hikoya) janrining eng yirik ustalaridan biri. Inglizça Vikipediyaga köra, u naturalizm maktabi bilan boğlanadi va zamonaviy qisqa hikoyaning otalaridan biri hisoblanadi. U taxminan 300 hikoya, olti roman, uçta sayohatnoma va bitta şe'rlar töplami yozgan.1
Hayoti
1,3Mopassan 1850-yil 5-avgustda Normandiyadagi Miromenil qasrida tuğilgan. Inglizça Vikipediyaga köra, ota-onasi u kiçikligida ajraşgan, bolalikning köp qismini onasi bilan Etreta şahrida ötkazgan. Ruandagi litseyni tugatgan, keyin 1870–1871-yillardagi Fransiya–Prussiya uruşida köngilli sifatida qatnaşgan.
Uruşdan söng Parijga köçib, inglizça Vikipediyaga köra, ön yilça dengiz vazirligida, söng xalq maorifi vazirligida mirza bölib işlagan. Adabiyotga kirib kelişida Gyustav Flober uning ustozi va homiysi bölgan. ÖzME'ga köra, Mopassan rus yozuvçisi Ivan Turgenevni ham öziga ustoz deb bilgan va unga bağişlab maqolalar yozgan; Flober xonadonida u Emil Zolya bilan ham tanişgan.
Inglizça Vikipediyaga köra, umrining oxirida yozuvçi yoşligida yuqtirgan zaxm (sifilis) kasalligi tufayli ruhiy iztirobga tuşgan, 1892-yil 2-yanvarda öz joniga qasd qilişga urinib, Parijdagi xususiy kasalxonaga yotqizilgan va 1893-yil 6-iyulda şu yerda vafot etgan. U Parijdagi Monparnas qabristoniga dafn etilgan.
Ijodi
1,3ÖzME'ga köra, Mopassan adabiyotga 1880-yilda şe'rlar töplami va «Döndiq» («Boule de Suif») novellasi bilan kirib kelgan. Inglizça Vikipediyaga köra, Flober bu hikoyani «ötmaydigan şoh asar» deb baholagan, 1880–1891-yillar esa yozuvçi ijodining eng sermahsul davri bölgan. Uning köp hikoyalari Fransiya–Prussiya uruşi voqealariga bağişlangan: «Döndiq», «Madmuazel Fifi», «Milon amaki» kabi asarlarda uruşning ma'nisizligi va unga beixtiyor tortilgan oddiy kişilar taqdiri tasvirlanadi.
ÖzME yozuvçi ijodining belgilari sifatida hayotni xolis tasvirlaş, sodda va ta'sirçan til, qahramonlarni ularning xarakteri va keçinmalari orqali oçib berişni qayd etadi. U munofiq va ma'naviy qaşşoq kişilar obrazlari silsilasini yaratgan («Javohirot», «Oila bağrida», «Vasiyatnoma»), hayot tubiga tuşib qolgan notavonlar haqida yozgan («Daydi», «Gadoy»), sof muhabbat va oddiy insonlarning ma'naviy yuksakligini kuylagan («Oy yoğdusi», «Simon ota»).
Romanlari
1,3Mopassanning romanlari — «Hayot» (1883), «Azizim» («Bel-Ami», 1885), «Mont-Oriol» (1886), «Pyer va Jan» (1887–1888), «Ölimdek kuçli» (1889) va «Bizning qalb» (1890). Inglizça Vikipediyaga köra, «Hayot» bir yilga yetmay 25 ming nusxada sotilgan, «Azizim» esa tört oyda 37 marta qayta naşr qilingan; köpçilik «Pyer va Jan»ni uning eng yaxşi romani deb hisoblaydi. ÖzME'ga köra, sönggi ikki romanda psixologik tahlil kuçli.
Özbek tilida
1,3ÖzME'ga köra, «Hayot» va «Azizim» romanlari Ibrohim Ğafurov tarjimasida, şuningdek bir qança hikoyalari özbek tiliga ögirilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Gi de Mopassan // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4025 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAGi de Mopassan. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4025
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4025
Zamondoşlari
Manbalar
2 ta manba- 1Inglizça Vikipediya: Guy de Maupassanten.wikipedia.org
- 2ÖzME, 6-jild, 741–742-b.manbaa.uz · ÖzME, 6-jild, 741–742-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.