Akrom Yusupov
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Akrom Yusupov (Akrom Mamatoviç Yusupov; 1905–1975) — özbek sirk artisti, dorboz va masxaraboz, zamonaviy özbek klounadasining yorqin namoyandalaridan biri. Özbekiston xalq artisti (1961). ÖzME'ga köra, u xalq masxarabozligi va qiziqçilik an'analarini sirk san'ati bilan uyğunlaştirgan.
Hayoti va ijodiy yöli
1,3ÖzME'ga köra, Akrom Yusupov 1905-yil 1-mayda Quvada tuğilgan. Sakkiz yoşidan amakisi — dorboz Hotam Madaliyevdan dorda yuriş va muallaq maşqlarni örgangan, 14 yoşidan esa xalq sirkçilari truppasida çiqiş qila boşlagan. 1920–1930-yillarda u komik akrobatika, voltijirovka (ot ustida akrobatik maşqlar), turnikdagi çiqişlar va çavandozlik tomoşalarida qatnaşgan.
1942-yildan Yusupov Özbek sirki jamoasi tarkibidagi Toşkanboyevlar guruhi dasturida çiqiş qilgan va dorboz-masxaraboz sifatida keng şuhrat qozongan. 1970-yillardan Toşkentdagi «Sahnadagi sirk» ijodiy jamoasi bilan hamkorlik qilgan. U 1975-yil 26-noyabrda Toşkentda vafot etgan.
Klounadalari
1,3ÖzME'ga köra, 1953-yildan boşlab Yusupov asosan klounada bilan şuğullangan. U qadimiy masxarabozlik va qiziqçilik usullarini davom ettirib, ularni zamonaviy sirk tiliga moslaştirgan. Uning çiqişlarida örgatilgan eşak va qöy iştirok etgan. San'atkor sahnada zamonaviy Xöja Nasriddin qiyofasini yaratgan: uning qahramoni quvnoq, hozirjavob va topqir odam bölgan.
Yusupovning «IŞ — 421», «Diplomli eşak», «Pul yoki aql», «Öquvçi», «Sartaroş», «Taftiş», «Boks», «Aqlli jonivor» kabi klounadalari maşhur bölgan. U «Sirli kristall», «Akrom, badjahl xon va quyonça» singari sirk pantomimalarida ham boş rollarni ijro etgan.
Uslubi
1,3ÖzME'ga köra, Yusupov dorbozlik, muallaq maşqlar va çavandozlikni puxta bilgani uçun bu janrlarning parodiyasini ham mahorat bilan bajarar edi. U söz va mimikani birdek egallagan san'atkor bölib, sodda, samimiy, har qanday vaziyatga tezda, lekin xotirjam munosabat bildiradigan, işonuvçan va ayni paytda uddaburon odam obrazini gavdalantirgan. Bunday qahramon tomoşabinda samimiy kulgi uyğotgan.
Xotirasi va oilasi
1,3Marhamat şahridagi köçalardan biriga Akrom Yusupov nomi berilgan. ÖzME'ga köra, uning öğli Mahmud Yusupov (1930-yilda Toşkentda tuğilgan) ham dorboz va akrobat bölib, 1951-yildan Toşkanboyevlar dasturida qatnaşgan, 1964-yilda Özbekistonda xizmat körsatgan artist unvonini olgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Akrom Yusupov // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4129 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAAkrom Yusupov. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4129
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4129
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1ÖzME, 10-jild, 61-b.manbaa.uz · ÖzME, 10-jild, 61-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.