Akbar Haydarov
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Akbar Haydarov, Akbarqori hofiz nomi bilan ham tanilgan (1893–1964) — özbek xonandasi va sozandasi, tanbur va dutor ijroçisi. 1939-yilda unga Özbekiston xalq hofizi unvoni berilgan. ÖzME'ga köra, u Marğilonda tuğilgan, umrining köp qismini Toşkentda ötkazgan va şu yerda vafot etgan.
Ta'limi
13ÖzME ma'lumotiça, Haydarov musiqaga oilasi orqali kirib kelgan: aşula aytiş yöllarini va dutorda çaliş malakasini otasi Haydar hofizdan olgan. Yoşligida qorixonada öqib, qiroat san'atini puxta egallagan. Keyinroq u katta aşula deb ataladigan janrning yöllarini hamda tanburda ijro etiş sirlarini örgangan.
Ijodiy faoliyati
13Toşkentda yaşagan yillarida Haydarov Töyçi hofiz, Şorahim Şoumarov, Yunus Rajabiy va boşqa san'atkorlar bilan birga «Şarqiya» musiqiy keçalarida hamda turli konsertlarda çiqiş qilgan. 1927-yildan Özbekiston radiosida xonanda va sozanda bölib işlagan. ÖzME uning Moskvada ötgan özbek san'ati dekadasida qatnaşganini qayd etadi. U Katta Farğona kanali, Farhod GES, Çirçiq va Angren şaharlari, Kattaqörğon suv ombori quruvçilari oldida, Ikkinçi jahon uruşi yillarida esa jangçilar oldida konsertlar bergan. 1930-yillarda Qayum Şobaratov bilan birgalikda Toşkentdagi Örda hududida «Nafosat» çoyxonasini oçgan; bu joy taniqli hofizlar, sozandalar va qiziqçilar muntazam çiqiş qiladigan maskanga aylangan.
Ovozi va repertuari
13ÖzME Haydarovning ovozini keng diapazonli, baland, nafis va tiniq tenor deb ta'riflaydi, ijrosini esa ravon va silliq deb baholaydi. Uning repertuarida «Bir kelib ketsun», «Yovvoyi Uşşoq», «Adaşganman», «Ey, çehrasi tobonim» kabi katta aşulalar, «Yo, hayot an-nabi», «Suvora», «Girya» singari aşulalar, Farğona-Toşkent maqom yöllaridan esa «Bayot», «Uşşoq» va «Farğonaça Şahnoz» bor edi. Bastakor I. Ikromov aynan Haydarov uçun «Munojot» va «Çöli Iroq» aşula yöllarini yaratgan. Hofiz köp yillar Turğun Karimov bilan juft bölib kuylagan.
Yozib olingan ijrosi
13Haydarov ijrosining yozuvlari ança erta paydo bölgan. ÖzME'ga köra, 1919-yilda uning ijrosidagi «Poyezdingni jildirgan» qöşiği yozib olingan, 1930–1950-yillarda aşula va yallalari gramplastinkalarga tuşirilgan. 1940-yillarda V. Uspenskiy uning katta aşulalarini notaga yozib olgan. Şu tariqa uning ijro an'anasi ham ovoz yozuvlari, ham nota şaklida saqlanib qolgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Akbar Haydarov // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4401 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAAkbar Haydarov. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4401
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4401
Zamondoşlari
Manbalar
1 ta manba- 1ÖzME, 11-jild, 47-b.manbaa.uz · ÖzME, 11-jild, 47-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.