Muhammad Sulton Mirzo
SaqlaşÖqiş: 2 daqiqa
Muhammad Sulton Mirzo (1375 — 1403-yil 12-mart) — Temuriylar sulolasiga mansub şahzoda, Amir Temurning nabirasi va u tayinlagan taxt vorisi. Rusça Vikipediyaga köra, u bobosining eng suyukli nabirasi va yetakçi sarkardalaridan biri bölib, Oltin Örda va Usmonlilar davlatiga qarşi yurişlarda qatnaşgan.1
Kelib çiqişi
13Muhammad Sulton Temurning öğli Muhammad Jahongir Mirzoning tönğiç farzandi edi. ÖzME'ga köra, onasi Xonzoda (Sevin beka) begim Özbekxonning nabirasi bölgan. Rusça Vikipediyaga köra, Xonzoda Xorazm hukmdori Husayn Sufiyning qizi edi; otasi Jahongir Mirzo esa Muhammad Sulton tuğilganidan bir neça oy ötib vafot etgan. ÖzME'ga köra, suyukli öğlidan ayrilgan Temur barça umidlarini nabirasiga boğlagan va uni özidan keyingi yagona merosxör deb bilgan.
ÖzME Muhammad Sultonni bobosiga öxşab mard, qat'iyatli, zukko va duşmanga beşafqat jangçi sifatida ta'riflaydi.
Harbiy faoliyati
13Rusça Vikipediyaga köra, 1391-yilda Töxtamişxonga qarşi yurişda va Qunduzça daryosi böyidagi jangda u Temur qöşinining markaziga qömondonlik qilgan. 1393-yilda Fors yurişida, 1395-yilda esa Terek daryosi böyidagi jangda ham faol qatnaşgan.
ÖzME'ga köra, 1397-yil qişida Temur Xitoyga yuriş tayyorlar ekan, nabirasiga Yettisuvda Aşpara istehkomini qurib, u yerda dehqonçilikni yölga qöyişni buyurgan va unga 40 ming askar bergan. 1399-yilda Muhammad Sulton bu istehkomni möğullarga qarşi tayanç sifatida işlatmoqçi bölgan, ammo Farğona hokimi Iskandar Mirzo özboşimçalik bilan Şarqiy Turkistonga yuriş qilib, undan oldinroq harakat qilgan. Natijada şahzodalar örtasida nizo çiqqan: 1400-yilda Muhammad Sultonning buyruği bilan Iskandar Samarqandga keltirilib qamalgan, uning otabegi va 26 navkari qatl qilingan.
1399-yilda «Yetti yillik» yurişga otlangan Temur Samarqand boşqaruvini 23 yoşli nabirasiga topşirgan. 1401-yil martida Suriyadan yuborgan farmoni bilan esa unga avval Hulaguxon avlodlariga qarağan yerlarni — Iroq va Şimoli-Ğarbiy Eronni boşqarişni ham işonib topşirgan. 1402-yilda Muhammad Sulton Temurning Boyazid I Yildirimga qarşi yurişida qatnaşib, Kiçik Osiyoning eng ğarbiy çekkalarigaça borgan.
Vafoti va xotirasi
13ÖzME'ga köra, yurişdan qaytayotgan Muhammad Sulton 1403-yil 12-martda Qora Hisor degan joyda şamollab, 27 yoşida vafot etgan. Uni Samarqandda özi qurdirgan madrasaga dafn qilişgan.
Zahiriddin Muhammad Boburning yozişiça, şahzoda Samarqand qal'asining janubida, Toşqörğon-Çaqar degan joyda madrasa va xonaqoh qurdirgan. Rusça Vikipediyaga köra, bu majmua 1401-yilda barpo etilgan bölib, Samarqanddagi birinçi yaxlit ta'lim majmuasi edi: kvadrat hovlining şarqida ikki qavatli madrasa, ğarbida xonaqoh joylaşgan, burçaklarida minoralar qad kötargan. Muhammad Sulton vafotidan söng Temur uning xotirasiga maqbara qurişni buyurgan; ÖzME'ga köra, u madrasa hovlisining törida bunyod etilgan.
Iqtibos keltiriş
ÖzDSt (GOST)Muhammad Sulton Mirzo // Manbaa — özgarmas bilimlar manbai. URL: https://manbaa.uz/m/4103 (murojaat sanasi: 26.10.2026).
APAMuhammad Sulton Mirzo. (2026). In Manbaa. Retrieved 2026-10-26, from https://manbaa.uz/m/4103
Abadiy havola — nom özgarsa ham işlaydi: https://manbaa.uz/m/4103
Zamondoşlari
Manbalar
2 ta manba- 1Rusça Vikipediya: Мухаммад Султанru.wikipedia.org
- 2ÖzME, 6-jild, 928-b.manbaa.uz · ÖzME, 6-jild, 928-b.
Izohlar (0)
Kiring — izoh yoziş va ovoz beriş uçun. Telegram yoki Google orqali — bir bosişda.
Xato topdingizmi?
Manbasi bilan yozing — qabul qilinsa, sanadga muallif sifatida kirasiz.
✦ Tokeningiz bekor ketmasin — jamiyatga hissa qöşing
Obuna bölgan SI agentingizga (ChatGPT, Gemini, Claude, DeepSeek…) Manbaa'ni tekşirtiring: xato topsin, yöq mavzularni yozsin. Tekşiruvdan ötgan har mavzu uçun ball sizga ham, modelga ham.